Қазақстан Нью-Йорктегі «Авраам келісімдері» елдерінің кездесуіне алғаш рет қатысты

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан 24 қыркүйекте Нью-Йоркте «Авраам келісімдері» елдерінің ресми кездесуіне алғаш рет қатысты. БҰҰ Бас Ассамблеясы аясында N7 қоры ұйымдастырған кездесуге АҚШ, Израиль, БАӘ, Бахрейн және Марокко өкілдері қатысты. Қазақстан бұл форматқа қосылған Орталық Азиядағы алғашқы және мұсылман көпшілігі бар араб емес алғашқы ел болды.
Негізгі фактілер
- 24 қыркүйектегі кездесу 2023 жылдың қазан айынан бергі «Авраам келісімдері» елдерінің алғашқы ресми кездесуі болды.
- Америка делегациясын АҚШ Мемлекеттік хатшысының саяси мәселелер жөніндегі орынбасары Эллисон Хукер басқарды.
- Қазақстанға Орталық Азияның жиынтық ЖІӨ-нің 56,4%-ы және аймақтағы жинақталған тікелей шетелдік инвестициялардың 66,4%-ы тиесілі.
- Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен АҚШ президенті Дональд Трамптың 2025 жылғы қарашада Ақ үйдегі кездесуінен кейін қосылатынын жариялады.
Орталық Азиядан алғашқы қатысушы
Қазақстан «Авраам келісімдеріне» қосылған Орталық Азиядағы алғашқы және мұсылман көпшілігі бар араб емес алғашқы ел болды, бастапқыда Израиль мен араб мемлекеттері арасындағы қарым-қатынасты қалыпқа келтіруге негізделген форматты Орталық Азияға кеңейтті. Қазақстан президентінің АҚШ-пен келіссөздер жөніндегі арнайы өкілі Ержан Қазыхан CBS News-ке Қазақстан келісімдерді Таяу Шығыстағы және көршілес аймақтардағы саяси диалогты нығайту платформасы ретінде қарастыратынын мәлімдеді. Қазақстан мен Израиль дипломатиялық қарым-қатынасты 1992 жылғы 10 сәуірде орнатты және отыз жылдан астам уақыт бойы елшіліктер мен екіжақты ынтымақтастықты қолдап келеді. Осы жылдың басында Израильмен өткен екіжақты келіссөздер барысында Қазақстан мен Израиль жоғары технологиялық ауыл шаруашылығы, су ресурстарын басқару және цифрлық технологиялар саласындағы ықтимал бірлескен жобаларды талқылады.
Экономикалық және стратегиялық рөл
Қазақстан әлемдегі ең ірі уран өндіруші болып табылады және АҚШ үшін сыни маңызды минералдар мен сенімді жеткізу тізбектері бойынша барған сайын маңызды серіктеске айналуда. Орталық Азияда Қазақстанға аймақтың жиынтық ЖІӨ-нің 56,4%-ы және жинақталған тікелей шетелдік инвестициялардың 66,4%-ы тиесілі. Қазақстан сонымен қатар Орталық Азия, Оңтүстік Кавказ және Еуропа арасындағы көлік-логистикалық буын болып табылады, бұл көлік байланысына келісімдерге қатысуында тағы бір практикалық рөл береді. «Авраам келісімдері» аясындағы Израиль мен БАӘ арасындағы бастапқы келісім энергетика, ауыл шаруашылығы және азық-түлік қауіпсіздігі, су ресурстары, технологиялар және инвестицияларды ынтымақтастық салалары ретінде айқындады.
Қол қою рәсімі күтілуде
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен АҚШ президенті Дональд Трамптың 2025 жылғы қарашада Ақ үйдегі кездесуінен кейін қосылатынын жариялады. N7 негізін қалаушы Джеффри Талпинс келесі кезең қолданыстағы қарым-қатынастарды нығайтуға және қатысушы елдер бірлесіп жұмыс істей алатын практикалық салаларды іздеуге бағытталуы керек деп мәлімдеді.