Ғалымдар «қоқыс» ДНҚ-дан 1700 жасырын ақуыз тауып, қатерлі ісікке қарсы вакцина жасады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
60-тан астам зерттеушіден тұратын халықаралық консорциум геномның «қоқыс ДНҚ» деп есептелген бөліктерінде кодталған 1700-ге жуық бұрын белгісіз ақуызды анықтады. Ашылу сирек кездесетін сүйек қатерлі ісігі — Юинг саркомасына қарсы вакцина жасауға алып келді, ол қазір клиникалық сынақтан өтіп жатыр. Нәтижелер түрлер арасындағы ақуыз эволюциясы туралы түсініктерді де күмәнға салады.
Негізгі фактілер
- TransCODE консорциумы бұрын кодталмайтын «қоқыс ДНҚ» деп есептелген геномның 7000-нан астам бөлігін талдады.
- Осы бөліктердің 1700-ге жуығы ұзындығы бірнеше ондаған аминқышқылынан тұратын «пептидиндер» деп аталатын қысқа ақуыздарды өндіреді.
- Пептидин фрагменттеріне негізделген вакцина Париждегі Кюри институты мен Гейдельберг университетінде Юинг саркомасы бар 45 пациентке дейін қатысатын сынақтан өтіп жатыр.
- Юинг саркомасы Еуропада жыл сайын шамамен 600 жас адамда анықталады.
- Пептидиндер өндіретін бөліктерді бұғаттау сүт безі, простата, ішек және ми қатерлі ісігі жасушаларының өсуін тоқтатады.
Ақуыздардың жасырын қабаты
Рибосомалық профильдеу рибосомалардың геномның мыңдаған аннотацияланбаған бөліктерін белсенді оқитынын көрсетті. Алғашқы құжатталған пептидин — 2001 жылы ашылған және жасушаларды стресстен қорғайтын 24 аминқышқылынан тұратын гуманин пептиді болды. Пептидин гендері көбінесе ірі гендердің ішінде орналасады, сондықтан бір ДНҚ тізбегі екі мүлдем басқа өнім бере алады. Жүздеген және мыңдаған аминқышқылдары бар классикалық ақуыздардан айырмашылығы, пептидиндер бірнеше ондаған буыннан ғана тұрады.
Қатерлі ісікке қарсы вакцина жасау
Қатерлі ісік жасушаларында сау тіндерде жоқ көптеген пептидиндер бар және олардың өсуіне тәуелді. Пептидин фрагменттері жасуша бетіне HLA-кешенінің ақуыздары арқылы шығарылады, бұл оларды иммундық жүйе үшін қолжетімді нысанаға айналдырады. Утрехттегі Максима ханшайым атындағы балалар онкологиясы орталығынан Себастиан ван Хееш бір препаратта Юинг саркомасы жасушаларына тән бірнеше пептидин фрагменттерін біріктірді. Сынақтар Fight Kids Cancer бағдарламасымен қаржыландырылады және 45 пациентке дейін қамтиды.
Эволюциялық салдарлар
Адам ақуыздарының көпшілігінің басқа түрлерде жақын аналогтары бар, алайда ван Хееш адам, егеуқұйрық және тышқанның жүрек тінін салыстырғанда пептидиндердің мүлдем басқа ландшафтын анықтады. Бұл молекулалық эволюция бұрын ойлағаннан әлдеқайда динамикалық екенін білдіреді. Пептидиндер ұрпақта бекімейтін өткінші эволюциялық эксперименттер немесе болашақ толыққанды ақуыздардың дайындамалары болуы мүмкін.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы