Түрік қорларының жанжалы реттеушілердің олқылықтарын әшкереледі: 455 758 инвестор 830 млрд лира жоғалтты

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Түрік прокуратурасы 17 қыркүйектен бастап жеті портфельдік компанияның 131 қорын таратты, 455 758 инвестор мен 830 млрд лира зардап шекті. Ыстамбұл прокуратурасы 2025 жылғы 25 ақпанда Капитал нарықтары кеңесіне (SPK) күдікті мәмілелер туралы ескертіп, Pusula Portfolio төрағасы Мұхаммед Ярызды атаған еді. SPK мен MASAK ескертулеріне қарамастан, күйреуге дейін ешқандай алдын алу шарасы қабылданбады.
Негізгі фактілер
- 17 қыркүйектен бастап жеті портфельдік компанияның 131 қоры таратылды, 455 758 инвестор мен 830 млрд лира зардап шекті.
- Tera, Pusula және Destek басшыларын қоса алғанда 45 адам қамауға алынды, 37 адамға шетелге шығуға тыйым салынды.
- Ыстамбұл прокуратурасы 2025 жылғы 25 ақпанда SPK-ға Borsa Istanbul-дағы әдеттен тыс белсенділік туралы алғаш рет ескертіп, Pusula Portfolio төрағасы Мұхаммед Ярызды атады.
- 17 тамызда прокуратура MASAK-қа күдікті ақша ағындары туралы хат жолдады, бірақ ол Pusula басшыларына таратылып кетті.
- Pusula Finance Holding төрағасы Сердар Турхан 24 тамызда Швейцариядағы Edmond de Rothschild банкіндегі шотқа 1 млрд 198 млн лира аударды.
Реттеушілердің ескертулерін елемеуі
Ыстамбұл прокуратурасы 2025 жылғы 25 ақпанда SPK-ға алғашқы ескерту жолдап, Borsa Istanbul-дағы әдеттен тыс белсенділікті атап өтіп, ақпарат сұрады. Хатта күдіктілер тізімі келтірілді, оның ішінде Pusula Portfolio төрағасы Мұхаммед Ярыз бар, ол Can2 Termik, Vakıf Finans, Katılımevim, Birleşim Grup Enerji және Mopaş акцияларын манипуляциялады деп айыпталды. Тоғыз айдан кейін, 2025 жылғы 4 қарашада қазынашылық және қаржы министрі Мехмет Шимшек кейбір қорлардағы манипуляцияларды мойындады, ал сол кездегі SPK төрағасы Омер Гёнюль қажет болған жағдайда лицензияларды қайтарып алуға уәде берді. Күйреуге дейін бірде-бір лицензия қайтарылып алынбады және ешқандай шара қабылданбады.
Күдікті акциялар тізімі
19 тамызда прокуратура SPK-ға құпия хат жолдап, бағасы 100 есеге дейін өскен акцияларды көрсетіп, аномальды қозғалыстар тудырғанын атап өтті. Тізімге Tera саудалаған Özata Denizcilik акциялары, Pusula саудалаған Gündoğdu Gıda Süt Ürünleri акциялары және Destek Faktoring акциялары кірді. SPK тағы да араласпады.
MASAK ескертуі және активтердің қашуы
SPK-ға хат жолдаудан екі күн бұрын, 17 тамызда прокуратура MASAK-қа күдікті ақша ағындары туралы жазды. Егер MASAK ағындарды қадағалап, банк шоттарына шектеу қойғанда, Турхан мен Ярыз активтерді шетелге шығара алмас еді. Хат Pusula басшыларына таратылып кетті, ал 24 тамызда Pusula Finance Holding төрағасы Сердар Турхан Швейцариядағы Edmond de Rothschild банкіндегі шотқа 1 млрд 198 млн лира аударды.