Ішкі ядро гравитациясы Жердің айналуына ондаған жылдар бойы әсер етуі мүмкін

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Nature журналындағы жаңа зерттеу Жердің ішкі ядросының гравитациялық тартылысы ядро мен мантия арасындағы өзара әрекеттесумен бәсекелесе отырып, планетаның айналуында ондаған жылдар бойы шағын үдеулер мен баяулаулар тудыратынын болжайды. Зерттеушілер бұл әсерді 1964–2019 жылдар аралығында сейсмикалық бағалаулар мен сыртқы ядродағы ағыс үлгілерін пайдаланып қайта құрды. Модель тәулік ұзақтығындағы байқалған біртіндеп өзгерістердің уақыты мен шамасын дәл қайталады.
Негізгі фактілер
- Зерттеу осы аптада Nature журналында жарияланды.
- Сыртқы ядро — мантия астындағы қалыңдығы 1400 миль болатын өте ыстық сұйық металл қабаты.
- Модель өзара әрекеттесудің Жердің айналуына әсерін 1964–2019 жылдар аралығында қайта құрды.
- Зерттеуге Альберта университетінің геофизигі Матьё Дамбери қатысты.
Ядро-мантия механизмі
Ішкі ядро планетаның қалған бөлігімен бірдей жылдамдықпен айналмайды, сондықтан ол мантиядағы масса біртекті еместіктеріне қатысты сәл ығысады. Гравитация Жердің ішкі қабаттарын неғұрлым үйлесімді күйге қайтаруға ұмтылады, бұл планета бетінің айналуына әсер етеді. Зерттеушілер ішкі ядроның гравитациясы айналуды бір бағытта итереді, ал ядро мен мантия арасындағы басқа өзара әрекеттесулер оған қарсы әрекет етеді деп болжайды. Ондаған жылдар бойы жинақталған осы бәсекелестіктің нәтижесі планетаның айналуындағы шағын үдеулер мен баяулаулар болар еді.
Модельді тексеру
Авторлар бұл өзара әрекеттесудің Жердің айналуына әсерін 1964–2019 жылдар аралығында ішкі ядроның айналуын сейсмикалық бағалаулар мен сыртқы ядродағы сұйық металл ағыстарының үлгілерін пайдаланып қайта құрды. Олардың гравитациялық моделі ондаған жылдар бойы байқалған нақты біртіндеп өзгерістердің уақытын да, шамасын да дәл қайталады. Басқа белгісіз факторлар да қатысқан болуы ықтимал, бірақ бұл ұсыныс тәулігіміздің өзгергіштігінің маңызды құрамдас бөлігін ашады. Модель барлық бәсекелес күштерді ескермеді, бірақ сенімді нәтиже алу үшін бұл қажет болмады.