Ирак экономикасы Иранмен соғыстан зардап шегуде: мұнай кірісі төмендеп, сауда бұзылды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ирак премьер-министрі Али әз-Заиди елдің АҚШ-Израильдің Иранға қарсы соғысы мен Ормуз бұғазындағы кеме қатынасының бұзылуы салдарынан шамамен 60 млрд доллар мұнай кірісінен айырылғанын мәлімдеді. Дағдарыс параллель нарықта ирак динарының бір долларға 1600-ге дейін құлдырауына және импорттық тауарлар бағасының 25-30 пайызға өсуіне әкелді. Жеткізу тізбегінің бұзылуы ирак бизнесін жергілікті өнімге көбірек сүйенуге мәжбүрлеп отыр, ал Қытайдан импорт үш айға дейін кешігуде.
Негізгі фактілер
- Премьер-министр Али әз-Заидидің мәлімдеуінше, Ирак соғыс салдарынан шамамен 60 млрд доллар мұнай кірісінен айырылды.
- Мұнай кірісі Ирак федералды бюджетінің 90 пайыздан астамын құрайды.
- Өткен аптада параллель нарықта доллар 1600 ирак динарына дейін көтеріліп, осы аптада 1575-ке түсті.
- Бағдадтағы бір супермаркетте импорттық тауарлардың үлесі соғысқа дейінгі 90 пайыздан қазір 70 пайызға дейін төмендеп, бағалар 25-30 пайызға өсті.
- Ормуз бұғазын айналып өтетін ұзағырақ бағыттарға байланысты Қытайдан импорт үш айға дейін кешігуде.
Мұнай кірісінің шығыны
Премьер-министр Али әз-Заиди осы аптаның басында Ирак соғыс салдарынан шамамен 60 млрд доллар мұнай кірісінен айырылғанын мәлімдеді. Шығын Ирактың біраз уақыт бойы мұнайының шамамен 90 пайызын Парсы шығанағындағы әдеттегі бағыттар арқылы экспорттай алмауымен байланысты. Мұнай кірісі Ирак федералды бюджетінің 90 пайыздан астамын құрайды. Ормуз бұғазы Вашингтон мен Тегеран арасындағы келіссөздердің орталық нүктесіне айналды, Иран еркін өтуді АҚШ қысымын әлсіретумен және иран порттарының блокадасын алып тастаумен байланыстырады.
Сауданың бұзылуы
Кеме қатынасы бағыттарының бұзылуы ирак бизнесі мен тұтынушылары үшін тасымалдау уақыты мен құнын арттырып, импортты қысқартты. Бағдадтағы супермаркет иесі Алаа-Эддин Сулайби импорттық тауарлар қазір ассортиментінің 70 пайызын құрайтынын, соғысқа дейін бұл көрсеткіш 90 пайыз болғанын бағалады. Сулайби импорттық тауарлардың бағасы 25-30 пайызға өскенін хабарлады. Бірнеше саудагер Al Jazeera-ға Қытайдан импорттың айтарлықтай кешігулерге тап болып отырғанын, кей жағдайларда үш айға дейін созылатынын айтты. Импорттаушылар Ормуз бұғазын айналып өтетін ұзағырақ бағыттарды пайдалануға мәжбүр немесе осы теңіз тар жерінде кешігулерге ұшырайды.
Валютаға қысым
Дағдарыс ирак динарына қысым жасап, ол АҚШ долларына қатысты құнсызданды. Өткен аптада параллель нарықта доллар 1600 ирак динарына дейін көтеріліп, осы аптада 1575-ке түсті. Динардың құлдырауы ирактықтар арасында алаңдаушылық тудырды.