АҚШ барлауы Сауд Арабиясының Трамппен келісімде ядролық қару әлеуетін көреді, деп жазады WP

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
The Washington Post газетінің хабарлауынша, АҚШ барлауы Сауд Арабиясының Трамп әкімшілігімен азаматтық ядролық бағдарлама туралы келісім аясында ядролық қару жасау мүмкіндігін бағалауда. Келісім уранды 20%-ға дейін байытуға рұқсат береді және МАГАТЭ-нің кеңейтілген инспекцияларын талап етпейді, деп хабарлады газетке американдық шенеуніктер. Конгрестегі демократтар Таяу Шығыстағы ядролық жарыстан қауіптенеді.
Негізгі фактілер
- АҚШ барлау қауымдастығы Сауд Арабиясының ядролық қару жасау мүмкіндігін жоққа шығармайтынын бағалайды, деп хабарлайды The Washington Post.
- Келісім бастапқыда уранды байытуды 5%-дан төмен деңгеймен шектейді, бірақ қосымша зерттеулер мен жазбаша келісімнен кейін 20%-ға дейін арттыруға рұқсат береді.
- Мәміле Сауд Арабиясынан МАГАТЭ-нің қосымша хаттамасына қосылуды талап етпейді, ол инспекторлардың ядролық нысандарға кеңейтілген қолжетімділігін қарастырады.
- Келісім конгресте 90 күндік қараудан өтуде, демократтар оны қабылдамау туралы резолюция енгізе алады, оған президент Трамп вето қоя алады.
- Жиырма таратпау сарапшысы, оның ішінде МАГАТЭ-нің бұрынғы бас директоры Ханс Бликс, конгресті мұндай шарттармен келіспеуге шақырды.
Барлау бағасы
The Washington Post газетінің хабарлауынша, американдық шенеуніктер Сауд Арабиясының ядролық қару жасау мүмкіндігін жоққа шығармайтынын көрсететін құпия барлау құжаттарына сілтеме жасаған. Баға 22 шілдеде қол қойылған азаматтық ядролық энергетика саласындағы ынтымақтастық туралы келісімді қарап жатқан заң шығарушыларға жеткізілді. Келісім 30 жылға есептелген және Сауд Арабиясына американдық ядролық технологияларды беру үшін құқықтық негіз жасайды.
Байыту және инспекция шарттары
Бастапқы кезеңде байыту деңгейі 5%-дан төмен шектелген, бірақ қосымша зерттеулер мен жазбаша келісімнен кейін оны 20%-ға дейін арттыруға болады. Келісім Сауд Арабиясынан МАГАТЭ-нің қосымша хаттамасына қосылуды талап етпейді, ол инспекторларға ядролық нысандарға кеңірек қолжетімділік берер еді. Конгрестегі демократтар 20%-ға дейін байыту әскери мақсатта пайдаланылуы мүмкін ядролық отын жасауға жол ашады деп мәлімдейді.
Конгрестегі қарау және қарсылық
Келісім конгресте 90 күндік қараудан өтуде, демократтар оны қабылдамау туралы резолюция енгізе алады. Президент Трамп мұндай резолюцияға вето қоя алады, ал мәмілеге қарсылар оны еңсеру үшін екі палатада да үштен екі дауыс қажет болады. 20 таратпау сарапшысынан тұратын топ, оның ішінде МАГАТЭ-нің бұрынғы бас директоры Ханс Бликс, конгресті мұндай шарттармен келіспеуге шақырды. Сарапшылар мұрагер ханзада Мұхаммед бен Салман 2018 жылы Иранда ядролық қару пайда болса, Сауд Арабиясы оны мүмкіндігінше тез жасайтынын мәлімдегенін еске салды.