Африка көшбасшылары БҰҰ Бас Ассамблеясының 81-ші сессиясында Қауіпсіздік Кеңесін реформалауды қайта талап етті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Африка елдерінің көшбасшылары БҰҰ Бас Ассамблеясының 81-ші сессиясында Африкаға Қауіпсіздік Кеңесінде тұрақты орын беруді қайта талап етті. Нигерия вице-президенті Кашим Шеттима Африка үшін вето құқығы бар кемінде екі тұрақты орын беруді талап етті. БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш те Кеңес қазіргі геосаяси шындықты көрсетуі керек деп реформаға шақырды.
Негізгі фактілер
- Нигерия вице-президенті Кашим Шеттима вето құқығы сақталғанша Африкаға БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде кемінде екі тұрақты орын беруді талап етті.
- Гана президенті Джон Махама Қауіпсіздік Кеңесін реформалау «Африкаға жасалған қызмет емес, БҰҰ-ның заңдылығы, сенімі мен өмір сүруінің шарты» деп мәлімдеді.
- 2025 жылы Қауіпсіздік Кеңесі 44 резолюция қабылдады, оның ішінде БҰҰ Жарғысының VII тарауы бойынша 24 резолюция, ал осы 24 резолюцияның 18-і Африкаға қатысты болды.
- БҰҰ Бас Ассамблеясы Қауіпсіздік Кеңесін реформалау жөніндегі үкіметаралық келіссөздерді 2008 жылы бастады, бірақ негізгі мәселелер бойынша келісім әлі жоқ.
- Кеңестің тұрақты мүшелігін өзгерту БҰҰ Жарғысына түзету енгізуді қажет етеді.
Реформаға жаңа үндеулер
БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш сейсенбі күні Бас Ассамблеядағы соңғы сөзінде Қауіпсіздік Кеңесін реформалауды қайта талап етті. Гутерриш Кеңес неғұрлым өкілді болуы және қазіргі геосаяси шындықты жақсырақ көрсетуі керек деп мәлімдеді. Нигерия вице-президенті Кашим Шеттима президент Бола Тинубу атынан ұлттық мәлімдеме жасап, вето құқығы сақталғанша Африкаға кемінде екі тұрақты орын, сондай-ақ континент үшін бес тұрақты емес орын беруді талап етті. Гана президенті Джон Махама да осындай үндеу жасады: «Қауіпсіздік Кеңесін реформалау — Африкаға жасалған қызмет емес, БҰҰ-ның заңдылығы, сенімі мен өмір сүруінің шарты».
Тоқырап қалған реформа процесі
Қауіпсіздік Кеңесінде 15 мүше бар: бес тұрақты — Қытай, Франция, Ресей, Ұлыбритания және АҚШ — және Бас Ассамблея екі жылдық мерзімге сайлайтын 10 мүше. Бес тұрақты мүше вето құқығына ие, бұл олардың кез келгеніне Кеңес резолюцияларын мәні бойынша бұғаттауға мүмкіндік береді. Африка Кеңес жұмысының едәуір бөлігінде орталық орын алатынына қарамастан, бірде-бір африкалық елдің тұрақты орны жоқ. 2025 жылы Кеңес 44 резолюция қабылдады, оның ішінде БҰҰ Жарғысының VII тарауы бойынша 24 резолюция, бұл тарау санкциялар мен күш қолдануға рұқсат беру сияқты шараларды қамтиды. Осы VII тарау бойынша 24 резолюцияның он сегізі Африкаға қатысты болды.
Өзгерістер жолындағы кедергілер
Профессор Ибрагим Гамбари, Нигерияның бұрынғы сыртқы істер министрі және Нигерияның БҰҰ жанындағы бұрынғы тұрақты өкілі, қазіргі жағдай өзгерістерге мүдделі емес деп мәлімдеді. Гамбари Бас хатшыны тағайындау кезінде кандидат бес тұрақты мүшенің әрқайсысының келісімінсіз ұсыныла алмайтынын, бұл сайланбаған «бестікке» олар бас тартқысы келмейтін артықшылық беретінін атап өтті. Ол континенттің көлемі мен Қауіпсіздік Кеңесінің оған қатысты жұмыс көлемін ескерсек, Африканың жоқтығын ақтау қиын екенін айтты. Бас Ассамблея Қауіпсіздік Кеңесін реформалау жөніндегі үкіметаралық келіссөздер процесін 2008 жылы бастады, ол Кеңес көлемін, мүшелік санаттарын, аймақтық өкілдікті және вето құқығын қамтиды. Келіссөздер Бас Ассамблеяның кейінгі сессияларында негізгі мәселелер бойынша келісімсіз жалғасты, ал Кеңестің тұрақты мүшелігін өзгерту БҰҰ Жарғысына түзету енгізуді қажет етеді.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы