Непал Расувадағы 1400 адамның өмірін қиған су тасқынынан кейін БҰҰ қорынан көмек сұрайды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
26 тамызда мұздық көлінің жарылуынан туындаған сел тасқыны Непалдың Расува ауданын шарпып, 1400-ден астам адам қаза тауып, 6000-ға жуық адам хабар-ошарсыз кетті. Бес күннен кейін Непал үкіметі шығын мен залалды өтеу үшін БҰҰ қорына ресми түрде шұғыл қаржылай көмек сұрап жүгінді. Қор Непал бойынша әлі ешқандай шешім жариялаған жоқ, дегенмен қалпына келтіру құны шамамен 5 миллиард долларға бағаланып отыр.
Негізгі фактілер
- 26 тамыздағы Расувадағы су тасқыны 1400-ден астам адамның өмірін қиды, 6000-ға жуық адам хабар-ошарсыз кетті.
- Непал үкіметі қалпына келтіру құнын шамамен 5 миллиард долларға бағалайды, бұл ЖІӨ-нің шамамен 10% құрайды.
- 31 тамызда Непал шығын мен залалды өтеу үшін БҰҰ қорына ресми түрде шұғыл қаржылай көмек сұрап жүгінді.
- Қор Непалдың өтініші «шұғыл, жанашырлықпен және мұқият» қаралатынын мәлімдеді, бірақ одан әрі ешқандай мәлімдеме жасалмады.
- Қазіргі уақытта қорда белгіленген терезелерден тыс төтенше өтінімдер үшін жылдам қол жеткізу механизмі жоқ.
Расувадағы апат
26 тамызда су, балшық және жартастардан тұратын «цунами» Непалдың Расува ауданын шарпыды. Су тасқыны мұздық көлінің жарылуынан туындады. 1400-ден астам адам қаза тауып, 6000-ға жуық адам хабар-ошарсыз кетті. Үкімет қалпына келтіру құнын шамамен 5 миллиард долларға бағалайды, бұл Непалдың жалпы ішкі өнімінің шамамен 10% құрайды. Непал әлемдік көміртегі шығарындыларының тек 0,01% ғана шығарды.
Шығын мен залал қорының реакциясы
Расувадағы апат БҰҰ-ның шығын мен залалды өтеу қоры үшін алғашқы ірі операциялық сынақ болды. Су тасқынынан бес күн өткен соң Непал үкіметі қорға шұғыл қаржылай көмек сұрап ресми түрде жүгінді. Қор Непалдың өтініші «шұғыл, жанашырлықпен және мұқият» қаралатынын мәлімдеді. Апаттан бір ай өткен соң ешқандай қосымша мәлімдеме жасалмады. Қазіргі уақытта қорда ел белгіленген терезелерден тыс қаржыландыруға өтінім бере алатын жылдам қол жеткізу механизмі жоқ.
Қаржыландыру жүйесіндегі олқылықтар
Қор әр апаттағы климат өзгерісінің рөлін бағалау механизмін әлі әзірлеген жоқ. 2022 жылы құрылған шығын мен залал қоры әлі бастапқы кезеңде. Қордың негізгі міндеттерінің бірі — төтенше жағдайларда гуманитарлық операцияларды қолдау үшін қаржыны жылдам ұсыну. Гималайдағы өзгерістерді 20 жылдан астам зерттеген эколог-ғалым автор Расува болашақ төтенше жағдайлар үшін прецедент болуы керек деп санайды. Қор дереу төтенше қаржыландыруды және бірнеше жыл ішінде қалпына келтіру мен ұзақ мерзімді қалпына келтіруге қаражат бөлуі керек.