Непал премьері БҰҰ Бас Ассамблеясында тамыздағы су тасқынын «әлемге ескерту» деп атады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Непал премьер-министрі Балендра Шах бейсенбі күні БҰҰ Бас Ассамблеясында тамыздағы су тасқыны кемінде 1453 адамның өмірін қиғанын, бұл әлемге ескерту болғанын мәлімдеді. Ол әлем көшбасшыларын климаттың өзгеруіне қатысты әрекет етуге шақырып, Үндістан мен Қытаймен бірге Гималай климаттық тұрақтылық механизмін құруды ұсынды. Непал БҰҰ-ның шығындар мен залалдар қорынан 20 миллион доллар сұрады.
Негізгі фактілер
- 26 тамызда мұздықтың опырылуынан солтүстік Непал мен Қытай-Тибет шекарасына балшық, тас және су ағыны құлап, кемінде 1453 адам қаза тапты.
- Непалдың апат қаупін төмендету жөніндегі ұлттық басқармасы 5500 адамды хабар-ошарсыз кеткен, 13 795 адамды құтқарылған деп хабарлады.
- Непал БҰҰ-ның шығындар мен залалдар қорынан 20 миллион доллар сұрады — бұл рұқсат етілген ең жоғары сома.
- Шах спутниктік деректермен алмасу, мұздық көлдерін бақылау және ерте ескерту жүйелерін нығайту үшін Непал, Үндістан және Қытай қатысатын «Гималай климаттық тұрақтылық механизмін» құруды ұсынды.
- Непал климаттың өзгеруіне әсер ететін парниктік газдардың оннан бір пайызынан азын шығарады, ал елдегі электр энергиясының шамамен 99 пайызы гидроэнергетикадан өндіріледі.
БҰҰ-дағы сөз
Премьер-министр Балендра Шах бұл мәлімдемелерді бейсенбі күні кешке Нью-Йорктегі БҰҰ Бас Ассамблеясының 81-ші сессиясында сөйлеген сөзінде жасады. Ол жиналғандарға тамыздағы апат «жай ғана жергілікті трагедия емес» екенін айтып: «Сіздер бұл ескертуді шынымен естідіңіздер ме?» деп сұрады. Шах саяси көшбасшылар «осы ескертулерді осал адамдарға қажетті жылдамдық пен ауқымда іске асырмай, немқұрайлылық танытты» деп мәлімдеді.
Климаттық осалдық
World Weather Attribution тобының зерттеушілері өткен аптада жарияланған есепте апат бір реттік экстремалды ауа райы құбылысынан емес, ұзақ мерзімді жылыну, мұздықтардың шегінуі, мәңгі тоңның еруі және геологиялық тұрақсыздықтан туындаған «құрамдас дағдарыстан» болғанын айтты. Шах климаттың өзгеруі дағдарысқа жауапты емес, бірақ «оның орасан зор бағасын төлеп жатқан» адамдарға зиян келтіріп жатқанын айтты. Ол Непал климаттың өзгеруіне әсер ететін парниктік газдардың оннан бір пайызынан азын шығаратынын атап өтті. Елдегі электр энергиясының шамамен 99 пайызы гидроэнергетикадан өндіріледі, ал су тасқыны салдарынан көптеген жұмысшылар туннельдерде қамалып қалды.
Ұсынылған механизм
Шах халықаралық қауымдастықты Непалдың климаттың өзгеруіне бейімделу шығындарын жабуға көмектесуге шақырды. Ол Непал мен көршілес Үндістан және Қытай кіретін «Гималай климаттық тұрақтылық механизмін» құруды ұсынды. Механизм оларға спутниктік деректермен және тәжірибемен алмасуға, мұздық көлдерін бақылауға және бірлескен ерте ескерту жүйелерін нығайтуға мүмкіндік береді. Непал БҰҰ-ның шығындар мен залалдар қорынан 20 миллион доллар сұрады — бұл рұқсат етілген ең жоғары сома, бірақ бұл оған қажетті соманың аз ғана бөлігі.