Қазақстанда ауыр қылмыстардан зардап шеккендерге 30–50 АЕК мөлшерінде өтемақы төленеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан Бас прокуратурасы ауыр қылмыстардан зардап шеккендердің 30-дан 50 айлық есептік көрсеткішке (АЕК) дейін біржолғы мемлекеттік өтемақы ала алатынын түсіндірді. Төлем кінәлі адамның анықталғанына немесе жауапқа тартылғанына қарамастан жүзеге асырылады. Өтемақы алу құқығына кәмелетке толмаған жыныстық зорлық-зомбылық құрбандары, адам саудасы мен азаптау құрбандары, сондай-ақ денсаулығына ауыр зиян келтірілген немесе қылмыс салдарынан АИТВ/ЖИТС жұқтырған адамдар ие.
Негізгі фактілер
- Өтемақы мөлшері 30-дан 50 айлық есептік көрсеткішке (АЕК) дейін, бұл 2026 жылы 129 750–216 250 теңгеге тең.
- Өтініш беру мерзімі — адамның жәбірленуші деп танылған күнінен бастап үш жыл.
- Төлемді Қазынашылық іс жүргізу құжаттарының пакеті жасалғаннан кейін қолма-қол ақшасыз тәртіппен жүзеге асырады.
- Өтемақы алу азаматтың кінәліден материалдық және моральдық зиянды сот тәртібімен толық өндіріп алуды талап ету құқығынан айырмайды.
Алушылар санаттары
Заңнамада ақшалай қаражат алуға құқығы бар азаматтардың санаттары нақты айқындалған. Жыныстық зорлық-зомбылық құрбаны болған кәмелетке толмағандар төлем алуға құқылы. Адам саудасы мен азаптау құрбандары да тізімге енгізілген. Денсаулығына ауыр зиян келтірілген немесе қылмыс салдарынан АИТВ/ЖИТС жұқтырған адамдар өтемақыға үміткер бола алады. Заңды өкілдер (жақын туыстары) жәбірленуші қайтыс болған жағдайда заңда көзделген реттерде төлем ала алады.
Ресімдеу тәртібі
Қылмыстық қудалау органы адамды жәбірленуші деп тану туралы қаулы шығарған кезде оған Қордан өтемақы алу құқығын және жүгіну тәртібін жазбаша түсіндіруге міндетті. Банк шоты көрсетілген өтініш істі жүргізіп жатқан тергеушіге (анықтаушыға) беріледі. Төлемді Қазынашылық іс жүргізу құжаттарының пакеті жасалғаннан кейін қолма-қол ақшасыз тәртіппен жүзеге асырады. Толық түсініктеме алу үшін азаматтар қылмыстық іс жүргізіліп жатқан жердегі құқық қорғау органдарына жүгіне алады.