БҰҰ Газаны қалпына келтіру қажеттілігін 71,5 млрд долларға бағалады, жұмыссыздық 90%

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
ЮНКТАД Газаны қалпына келтіру қажеттілігі 71,5 млрд долларға жеткенін және бұл көрсеткіш өсе беретінін хабарлайды. Бейсенбіде ЮНКТАД-тың 73-ші сессиясында ұсынылған баяндамада Газа экономикасы бақылау тарихындағы ең ауыр дағдарысты бастан кешіріп жатқаны айтылады. Оккупацияланған палестиналық аумақтарда 90 пайыздық жұмыссыздық және 2,8 млрд доллар еңбек кірісінің жоғалуы тіркелген.
Негізгі фактілер
- ЮНКТАД Газаны қалпына келтіру қажеттілігін 71,5 млрд долларға бағалайды және бұл көрсеткіш өсе беретіні ықтимал.
- Газадағы еңбекке қабілетті халықтың 90%-дан астамы жұмыссыз, ал оккупацияланған палестиналық аумақтардағы еңбек кірісінің жиынтық шығыны 2,8 млрд долларды құрады.
- Газадағы жан басына шаққандағы ЖІӨ 2025 жылы 212 долларға дейін төмендеді, бұл 2022 жылғы деңгейден 83%-ға төмен.
- Израиль 2025 жылдың мамырынан 2026 жылдың ортасына дейін клирингтік кірістер трансферттерін ұстап қалды, ал 2019 жылдан 2026 жылдың наурызына дейінгі жиынтық шегерімдер 3,67 млрд доллардан асты.
Экономикалық күйреу
ЮНКТАД баяндамасында Израиль оккупациясының 59 жылы палестиналық экономиканы жүйелі түрде тежеген құрылымдық шектеулер қойғаны айтылады. 2023 жылдың қазанынан бастап Израильдің әскери операциялары Газадағы экономикалық нысандардың 92%-ын зақымдады немесе қиратты. Жұмыссыздық Газадағы еңбекке қабілетті халықтың 90%-дан астамына дейін өсті, ал оккупацияланған палестиналық аумақтарда жүздеген мың жұмыс орны жоғалды. Газадағы жан басына шаққандағы ЖІӨ өткен жылы 212 долларды құрады, бұл 2022 жылмен салыстырғанда 83%-ға аз.
Инфрақұрылымға келтірілген залал
Дүниежүзілік банк, ЕО және БҰҰ-ның бөлек бағалауы 2026 жылдың басына қарай Газа инфрақұрылымына келтірілген физикалық залалды 35,2 млрд долларға, ал экономикалық және әлеуметтік шығындарды 22,7 млрд долларға бағалады. Газадағы залал мен қалпына келтіру қажеттіліктерінің ең үлкен үлесі тұрғын үйге тиесілі. Ауруханалар мен емханалардың жартысынан көбі жұмыс істемейді, ал егістік жерлердің 1,5%-дан азы қолжетімді және зақымдалмаған.
Фискалдық қысым
Израиль Париж протоколына сәйкес палестиналық үкімет атынан жиналған клирингтік кірістер трансферттерін 2025 жылдың мамырынан 2026 жылдың ортасына дейін ұстап қалды. 2019 жылдан 2026 жылдың наурызына дейінгі кезеңдегі жиынтық шегерімдер мен ұсталған кірістер 3,67 млрд доллардан асты, бұл Палестинаның 2025 жылғы жалпы таза кірісінің 83%-ына тең. Палестина әкімшілігінің 2025 жылғы бюджет тапшылығы ЖІӨ-нің 13%-ына жетті, бұл негізгі қызметтерге қысым жасайды: денсаулық сақтау саласындағы қарыз 1 млрд долларға жетті.