Тоқаев жарлығы МКҚ арнайы мақсаттағы күштерін «басқа әскерлер» санатына ауыстырды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Мемлекеттік күзет қызметі (МКҚ) туралы ережеге өзгерістер енгізетін №1472 жарлыққа қол қойды. МКҚ арнайы мақсаттағы күштері «әскери құралым» санатынан «басқа әскерлер мен әскери құралымдар» санатына ауыстырылды. Жарлық қол қойылған күннен бастап күшіне енді және 2024 жылғы ақпаннан бері құжатқа енгізілген бесінші өзгеріс болды.
Негізгі фактілер
- №1472 жарлыққа президент Тоқаев қол қойды және ол қол қойылған күннен бастап күшіне енді.
- Мемлекеттік күзет қызметінің арнайы мақсаттағы күштері енді «Қорғаныс және Қарулы Күштер туралы» Заңның 26-бабына сәйкес «басқа әскерлер мен әскери құралымдарға» жатқызылды.
- Жарлық 2024 жылғы ақпаннан бері МКҚ туралы ережеге енгізілген бесінші өзгеріс және 2026 жылғы екінші өзгеріс болды, 1 шілдедегі №1337 жарлықтан кейін.
- МКҚ жасанды интеллект саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруға қатысуға және ЖИ модельдері мен платформалық бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеуге немесе орналастыруға тікелей мандат алады.
- Полиграфологиялық және медициналық-психофизиологиялық тексерулер енді «күзетілетін тұлғалар мен күзетілетін объектілерге қызмет көрсетуге жіберілген өзге де жеке тұлғаларға» тікелей қолданылады.
Құқықтық қайта сыныптау
Ереженің бұрынғы редакциясы арнайы мақсаттағы күштерді тек «әскери құралым» ретінде анықтаған. Жаңа тұжырым оларды «басқа әскерлер мен әскери құралымдарға» жатқызады — бұл санат «Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштері туралы» Заңның 26-бабында бекітілген. Заң бұл санатқа ұйымдық тұрғыдан Қарулы Күштер (Қорғаныс министрлігі) құрамына кірмейтін, бірақ басқа мемлекеттік органдарға бағынатын әскери құрылымдарды жатқызады — мысалы, Ұлттық ұлан және Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі. №1472 жарлықтың өзі Ұлттық ұлан мен шекара әскерлерін тікелей атамайды; жатқызу жалпы заңнамалық формулаға негізделген. Өзгеріс президенттік арнайы жасаққа әскери қызмет, атақ беру, мобилизация және әскери жарғылар туралы жалпы нормаларды қолдануға қатысты белгісіздікті жояды.
Өзге де түзетулер
МКҚ алғаш рет «жасанды интеллект саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруға қатысуға» және өз құзыреті шегінде «жасанды интеллект моделін, платформалық бағдарламалық өнімді әзірлеуге және (немесе) орналастыруға» тікелей мандат алады. Ереженің 1-тармағындағы «Қазақстан Республикасы Президентінің, өзге де күзетілетін тұлғалар мен объектілердің қауіпсіздігі» деген сөздер жекешелендірілген «күзетілетін тұлғалар мен объектілердің қауіпсіздігі» дегенге ауыстырылды. Жарлық қозғамайтын міндеттер туралы бөлім (13-тармақ) президентті тікелей атап өтуді сақтайды — ереже мәтінінде ішкі қайшылық пайда болды. Полиграфологиялық және медициналық-психофизиологиялық тексерулер енді қызметкерлер мен үміткерлерге ғана емес, сонымен қатар «күзетілетін тұлғалар мен күзетілетін объектілерге қызмет көрсетуге жіберілген өзге де жеке тұлғаларға» тікелей қолданылады.