Атлант меридиандық айналымы 2004 жылдан бері әлсіреп келеді, зерттеу көрсетті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Атлант меридиандық аударылмалы айналымы 16,5° пен 42,5° солтүстік ендік аралығындағы кең аумақта екі онжылдыққа жуық уақыт бойы әлсіреп келеді, деп хабарлайды Майами университетінің зерттеуі. Төрт мұхиттану станциясының тікелей бақылауларымен тіркелген әлсіреу Атлант мұхитындағы және одан тыс аймақтардағы ауа райы жағдайларын, жауын-шашынды, дауыл белсенділігін және теңіз деңгейін өзгертуі мүмкін.
Негізгі фактілер
- Атлант меридиандық аударылмалы айналымы субтропиктен орта ендіктерге дейін, 16,5° пен 42,5° солтүстік ендік аралығында екі онжылдыққа жуық уақыт бойы әлсіреп келеді.
- Зерттеуде Солтүстік Атлант мұхитының батыс шетіндегі төрт мұхиттану станциясының деректері пайдаланылды, онда теңіз түбіне бекітілген аспаптар қысымды, температураны, тығыздықты және ағыстарды үздіксіз өлшейді.
- Ғалымдар терең сулардың қозғалысы мен айналым күшін бағалау үшін шамамен 1000 метрден төмен тереңдіктердегі түп қысымының өзгерістерін талдады.
- AMOC әлсіреуі ауа райы жағдайларын өзгертіп, кейбір аймақтарда неғұрлым экстремалды дауылдарға, жауын-шашын режимінің өзгеруіне немесе суық қыстарға әкелуі, сондай-ақ жағалаулардағы теңіз деңгейінің көтерілуіне әсер етуі мүмкін.
Бақыланған әлсіреу
Майами университетінің Розенстил атындағы теңіз, атмосфера және геоғылымдар мектебінің ғалымдары жүргізген зерттеу AMOC әлсіреуінің ең сенімді тікелей бақылау дәлелдерінің бірін ұсынады. Солтүстік Атлант мұхитының батыс шекарасы бойындағы AMOC-тың негізгі құрамдас бөлігі шамамен 16,5° пен 42,5° солтүстік ендік аралығында төмендеуде. Әлсіреу осыншама кең аумақта байқалғандықтан, зерттеушілер бұл қысқа мерзімді аймақтық ауытқудан гөрі Атлант айналымының кең ауқымды өзгерісін көрсетеді деп есептейді. Мониторинг жүйелері теңіз түбіне бекітілген, қысымды, температураны, тығыздықты және мұхит ағыстарын үздіксіз өлшейтін аспаптарды пайдаланады.
Климаттық салдарлар
AMOC — жылы суды беткі қабатта солтүстікке тасымалдайтын және суық, тығыз суды үлкен тереңдіктерде оңтүстікке жылжытатын кең ауқымды мұхит ағыстары жүйесі. Атлант мұхиты арқылы орасан зор жылу көлемін қайта бөлу арқылы ол аймақтық температураға, жауын-шашын режиміне, теңіз деңгейіне және ауа райына әсер етеді. Зерттеудің аға авторы және Розенстил мектебінің физикалық мұхиттанушысы Шейн Элипот AMOC әлсіреуі ауа райы жағдайларын өзгертіп, кейбір аймақтарда неғұрлым экстремалды дауылдарға, жауын-шашынның өзгеруіне немесе суық қыстарға әкелуі мүмкін екенін атап өтті. Элипот бұл жағалаулардағы теңіз деңгейінің көтерілуіне де әсер етіп, қауымдастықтар мен инфрақұрылымға зардап келтіруі мүмкін екенін қосты.