Йель зерттеуі: ерте Күн жүйесі мұзды шаңнан хондраларды артық көрді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Йель университетінің зерттеушілері Күн жүйесінің алғашқы миллион жылында хондралардың қатты денелерге басым түрде енгенін көрсететін алғашқы геохимиялық дәлелдерді тапты. Nature Astronomy журналында 18 қыркүйекте жарияланған зерттеу сыртқы Күн жүйесінің ең ерте денелері 83–92% хондралардан тұрғанын көрсетеді. Мұндай талғампаздық кейінгі нысандарда мұзды, ұшпа заттарға бай шаң көбірек болғанына қарамастан байқалды.
Негізгі фактілер
- Сыртқы Күн жүйесінің ең ерте денелері 83–92% хондралардан тұрды, мұзды, ұшпа заттарға бай шаң өте аз болды.
- Зерттеу 18 қыркүйекте Nature Astronomy журналында жарияланды.
- Осы уақытқа дейін ғалымдар мұндай сұрыпталуды тек Күн жүйесі басталғаннан кейін 2–4 миллион жылдан соң қалыптасқан нысандарда ғана құжаттай алған.
- Даманвир Гревал, Йель университетінің Жер және планеталар туралы ғылымдар кафедрасының доценті, зерттеудің бірінші авторы болып табылады.
Ерте Күн жүйесінің құрамы
Планеталардың қалыптасуының ең ерте кезеңдерінде материалдың екі негізгі түрі қолжетімді болды: хондралар — жоғары температурада пайда болған миллиметрлік тау жыныстарының бөлшектері және матрица — су мұзы мен органикалық заттарға бай салқын ұсақ түйіршікті шаң. Йель университетінің жетекшілігімен жүргізілген жаңа зерттеу Күн жүйесі жоғары температурада пайда болған материалға бірден дерлік басымдық бергенін болжайды. Зерттеушілер Күн жүйесінің алғашқы миллион жылында хондралардың қатты денелерге басым түрде енгенін көрсететін алғашқы геохимиялық дәлелдерді тапты. Хондралар — геологиялық коллекцияларда сақталған ең қарабайыр метеориттер қатарына жататын хондриттердің ішінде кездесетін шағын тас сфералар.
Темір метеориттерінен алынған дәлелдер
Күн жүйесінің алғашқы миллион жылында не болғанын растау қиын болды, өйткені сол кезеңнен дифференциацияланбаған денелер сақталмаған. Гревал және оның әріптестері мәселеге сыртқы Күн жүйесінен келген темір метеориттерінде сақталған химиялық іздерді зерттеу арқылы жақындады. Ғалымдарға сыртқы Күн жүйесіндегі көміртекті хондриттердің жасқа байланысты заңдылық көрсететіні бұрыннан белгілі: ескі үлгілерде хондралардың үлесі көбірек, матрица азырақ, ал жас үлгілерде салқын, ұшпа заттарға бай материал көбірек. Бұл заңдылық планетезимальдар деп аталатын алғашқы қатты нысандар қалыптасқан аймақтар жоғары температурада пайда болған хондраларға басымдық беріп, мұзды шаңның көп бөлігін тыс қалдырғанын көрсетті.
2 дереккөз
Уақыт · артта қалуы