NASA ғалымдары Айда Күн жүйесіндегі ең үлкен жаңа соққы кратерін тапты

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
NASA ғалымдары Айдан ені 222 метр болатын соққы кратерін тапты — бұл Күн жүйесінде бұрын-соңды табылған жаңа кратерлердің ең үлкені. McGetchin Crater деп аталған кратер Lunar Reconnaissance Orbiter-дің 2024 жылғы сәуір мен мамыр айларында түсірілген суреттерін салыстыру арқылы анықталды. Жаңалық 2026 жылғы 22 қыркүйекте Science Advances журналында жарияланды.
Негізгі фактілер
- McGetchin Crater кратерінің ені 222 метр (728 фут), тереңдігі 43 метр (141 фут).
- Кратер 2024 жылғы 11 сәуір мен 22 мамыр аралығында Айдың шығыс шетінде пайда болды.
- Мұндай көлемдегі соққы, бағалау бойынша, 132 жылда бір рет болады.
- Кратер 1979 жылы қайтыс болған Ай ғылымдары институтының бұрынғы директоры Том Макгетчиннің құрметіне аталған.
- Жаңалықты Intuitive Machines компаниясының кескін өңдеу маманы Роберт Вагнер Lunar Reconnaissance Orbiter деректерін талдау барысында ашты.
Жаңалықтың егжей-тегжейі
Intuitive Machines компаниясының кескін өңдеу маманы Роберт Вагнер кратерді Lunar Reconnaissance Orbiter-дің 2024 жылғы сәуір мен мамыр айларындағы суреттерін салыстыру арқылы тапты. Кратер Айдың шығыс шетінде орналасқан, ені 222 метр, тереңдігі 43 метр. Вагнер өз реакциясын былай сипаттады: «Мен жай ғана тоқтап, бәрін тастап, бұл дақтың не екенін анықтай бастадым». Жаңалық 2026 жылғы 22 қыркүйекте Science Advances журналында жарияланды.
Кратердің сипаттамалары
McGetchin Crater — Күн жүйесінде бұрын-соңды табылған жаңа кратерлердің ең үлкені. Ғалымдар мұндай көлемдегі соққы 132 жылда бір рет қана болады деп бағалайды. Lunar Reconnaissance Orbiter-дің жылу бейнелеу түсірілімі кратердің ортасы қызыл болып жарқырайтынын, ал айналасындағы аймақ түнде Фаренгейт бойынша 16 градусқа суық екенін көрсетті. Зерттеушілер температура айырмашылығын кратер айналасына үйілген тығыздығы төмен реголиттің жылуды нашар ұстауымен түсіндіреді.
Ғылыми маңызы
Айда атмосфераның, сұйық судың және плиталар тектоникасының болмауы соққы іздерін Күн жүйесіндегі басқа денелерге қарағанда жақсырақ сақтайды. Кратер 1979 жылы қайтыс болған Ай ғылымдары институтының бұрынғы директоры Том Макгетчиннің құрметіне аталған. Lunar Reconnaissance Orbiter соңғы 17 жыл бойы ай сайын бүкіл Айды зерттеп, осындай жаңалықтар үшін деректер береді.