Судандағы 1888–1889 жылдардағы ашаршылық қазіргі дағдарыспен үндеседі

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Судандағы армия мен Жылдам қолдау күштері арасындағы соғыс 2024 және 2025 жылдары ашаршылыққа алып келді — бұл елдің қазіргі тарихындағы адам әрекетінен туындаған алғашқы ашаршылық. Тарихшылар мен белсенділер қазіргі дағдарыстың халифа Абдуллаһи ат-Тааиши тұсында миллионнан астам адамның өмірін қиған 1888–1889 жылдардағы ашаршылықпен үндесетінін атап өтеді. Соғыс ауыл шаруашылығы мен көмек жеткізуді бұзып, бүкіл ел бойынша аштықты ушықтырды.
Негізгі фактілер
- Судан армиясы мен Жылдам қолдау күштері арасындағы соғыс 2023 жылдың сәуірінде басталып, 2024 және 2025 жылдары Суданда ашаршылыққа алып келді.
- Халифа Абдуллаһи ат-Тааиши тұсындағы 1888–1889 жылдардағы ашаршылық тарихи бағалаулар бойынша миллионнан астам адамның өмірін қиды.
- 1984 жылғы қуаңшылық Суданның батысында, соның ішінде Дарфур мен Кордофанда, жүздеген мың адамды Хартумға қоныс аударуға мәжбүрледі.
- Қазіргі Судан аумағындағы ең ерте тіркелген ірі азық-түлік дағдарысы 1684 жылы Фундж сұлтандығы тұсында болып, бірнеше жылға созылды.
Тарихи ашаршылықтар
Қазіргі Судан аумағындағы ең ерте тіркелген ірі азық-түлік дағдарыстарының бірі 1684 жылы Фундж сұлтандығы тұсында болып, орталық Суданда астықтың күрт тапшылығын туғызды. Тарихи деректер шарасызданған адамдарды сипаттайды, кейбіреулері ит етін жеуге мәжбүр болды, ал ашаршылық жаппай қоныс аударуға және өлімге әкелген шешек індетіне себеп болды. Климаттан туындаған осыған ұқсас дағдарыстар 1750 жылы және 1835–1838 жылдары Осман-Мысыр билігі тұсында тіркеліп, қатты қуаңшылық пен Ніл суының төмен деңгейімен ушықты. Суданның халық жадында терең сақталған ашаршылық 1888–1889 жылдары болды, сол кезде қуаңшылық, шегіртке шабуылы және қақтығыс бірге жаппай аштық пен өлімге алып келді. Сол кезеңдегі хабарларға сәйкес, кейбір отбасылар тамақ сұрауға шығудың орнына өлу үшін үйлеріне қамалып қалды.
Антропогендік дағдарыс
Көптеген тарихи дағдарыстардан айырмашылығы, қазіргі ашаршылық адам әрекетінен — 2023 жылдың сәуірінде басталған Судан армиясы мен Жылдам қолдау күштері арасындағы соғыстан анық туындады. Соғыс ауыл шаруашылығы өндірісі мен сауданы бұзып, фермерлерді жерлерін тастап кетуге мәжбүрледі және ел бойынша азық-түлік пен гуманитарлық көмектің қозғалысын қиындатты. Жағдай 2024 жылдан бастап күрт нашарлап, қақтығыс Суданды қазіргі заманғы ең ауыр азық-түлік дағдарыстарының біріне душар етті.