Ғалымдар рекордтық Эль-Ниньо туралы ескертіп, дереу дайындыққа шақырады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қыркүйектің басында Тынық мұхитының орталық тропикалық бөлігіндегі теңіз бетінің температурасы базалық деңгейден 2,9°C жоғары болып, 1997 және 2015 жылдардағы Эль-Ниньодан 1°C-тан астам асып түсті. Болжамдар бойынша биылғы оқиға 1870-жылдардан бергі барлық Эль-Ниньодан асып түсу ықтималдығы 90%-дан жоғары. Үкіметтер құрғақшылыққа, су тасқынына, орман өрттеріне және маржан ағаруына дереу дайындықты бастауы тиіс.
Негізгі фактілер
- 2026 жылдың қыркүйек айының басында Тынық мұхитының орталық тропикалық бөлігіндегі теңіз бетінің температурасы 30 жылдық климаттық базалық деңгейден шамамен 2,9°C жоғары болды.
- Болжамдар биылғы Эль-Ниньоның 1870-жылдардан бергі барлық оқиғалардан асып түсу ықтималдығын 90%-дан жоғары деп көрсетеді.
- 1980–2016 жылдар аралығындағы төрт ең күшті Эль-Ниньо кезінде оңтүстік Африкада желтоқсан–ақпан айларындағы жаңбырлы маусымда жауын-шашынның нормадан төмен болу ықтималдығы шамамен 80% болды.
- 2015–16 жылдардағы Эль-Ниньо кезінде Оңтүстік Африкадағы жүгері өнімі екі есеге жуық қысқарды.
- 1997 жылғы Эль-Ниньо кезінде Индонезиядағы шымтезек өрттері шамамен 3–9 гигатонна көмірқышқыл газын шығарды, бұл сол жылғы әлемдік қазба отыны шығарындыларының шамамен 13–40%-ына тең.
Мұхит температурасының рекордтары
2026 жылдың қыркүйек айының басында Тынық мұхитының орталық тропикалық бөлігіндегі теңіз бетінің температурасы соңғы 30 жылдың орташа көрсеткіші болып табылатын ағымдағы климаттық базалық деңгейден шамамен 2,9°C жоғары болды. Бұл 1997 және 2015 жылдардағы күшті Эль-Ниньолардың сол кезеңіндегіден 1°C-тан астам жылы. Болжамдар енді биылғы оқиғаның 1870-жылдардан бергі барлық Эль-Ниньолардан асып түсу ықтималдығын 90%-дан жоғары деп көрсетеді. Berkeley Earth климатологы Зик Хаусфатер Эль-Ниньоның ауа райы үлгісін нақты уақыттағы мониторинг панеліндегі 14 жетекші модель арқылы бақылайды.
Аймақтық салдарлар және шұғыл дайындық
Эль-Ниньоның ең айқын және тұрақты салдарларының бірі — оңтүстік Африкадағы құрғақшылық. 1980–2016 жылдар аралығындағы төрт ең күшті Эль-Ниньо кезінде аймақта желтоқсан–ақпан айларындағы жаңбырлы маусымда жауын-шашынның нормадан төмен болу ықтималдығы шамамен 80% болды. Тіпті 2023–24 жылдардағы салыстырмалы түрде орташа Эль-Ниньо қатты құрғақшылық тудырып, Зимбабве, Замбия және Малавиде төтенше жағдай жариялануына әкелді және Замбези өзенінің ағынын ең төменгі тіркелген деңгейге дейін төмендетті. 2015–16 жылдардағы Эль-Ниньо кезінде Оңтүстік Африкадағы жүгері өнімі екі есеге жуық қысқарды. Егіс маусымы қазан айында басталатындықтан, үкіметтерге жоғары тәуекел аймақтарында құрғақшылыққа төзімді және ерте пісетін ауыл шаруашылығы дақылдарының сорттарын таратуды қоса алғанда, әрекет етуге бірнеше апта ғана қалды.
Индонезиядағы шымтезек өрттерінің қаупі
Индонезияда жауын-шашын мөлшері азайып, шымтезек өрттерінің қаупін арттырады. 1997 жылғы Эль-Ниньо кезінде Индонезиядағы өрттер шамамен 3–9 гигатонна көмірқышқыл газын шығарды, бұл сол жылғы әлемдік қазба отыны шығарындыларының шамамен 13–40%-ына тең. Ұлттық ауыл шаруашылығы министрліктерінен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымына дейінгі мекемелер осы тәуекелдерді азайту үшін дереу дайындықты бастауы тиіс.