Қазақстан мұнай жартылай фабрикаттарын экспорттаудан жыл сайын 50-60 млрд теңге жоғалтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан Энергетика министрлігі мұнай жартылай фабрикаттарын ел ішінде терең өңдеудің орнына экспорттау салдарынан бюджеттің жыл сайын 50-60 млрд теңге жоғалтатынын хабарлайды. Ведомство шағын мұнай өңдеу зауыттарын мұнай жеткізу кестесіне қосу үшін сұранысқа ие мұнай өнімдерінің кемінде 45%-ын өндіруге міндеттейтін түзетулер әзірледі.
Негізгі фактілер
- Қазақстан Энергетика министрлігі мұнай жартылай фабрикаттарын экспорттау салдарынан бюджеттің жыл сайынғы жетпейтін кірісін 50-60 млрд теңге деп бағалайды.
- 2025 жылы Қазақстанда 22 шағын мұнай өңдеу зауыты жұмыс істеп, 898 мың тонна мұнай өңдеп, 873 мың тонна өнім шығарды.
- Ведомство шағын мұнай өңдеу зауыттарын Энергетика министрлігінің мұнай жеткізу кестесіне қосу үшін сұранысқа ие мұнай өнімдерінің кемінде 45%-ын өндіруді талап ететін түзетулер әзірледі.
- Мұнай өңдеу саласын дамыту тұжырымдамасы К-4 және К-5 класты мотор отынын шығару, кейіннен стандартты К-5+ дейін көтеру шараларын қарастырады.
Бюджет шығындары
Энергетика министрлігі шығындарды бензин, дизель отыны, битум және басқа да мұнай өнімдерін өндіру кезінде ел ішінде жасалуы мүмкін қосылған құнның жоғалуымен байланыстырады. Шағын мұнай өңдеу зауыттары Энергетика министрінің 2026 жылғы 30 сәуірдегі №175-н/қ бұйрығымен экспорты тыйым салынбаған мұнай өнімдерін экспорттауға құқылы. Ведомство екінші реттік өңдеу қондырғыларының болмауына және шикізаттағы күкіртті қосылыстардың болуына байланысты шағын мұнай өңдеу зауыттарының өнімі мотор отындарына қойылатын К-4 және К-5 экологиялық стандарттарына сәйкес келе алмайтынын атап өтеді.
Ұсынылған түзетулер
Түзетулер құрылтайда қарау үшін үкімет отырысында әзірленіп, келісілді. 45% шарты орындалған жағдайда шағын мұнай өңдеу зауыттары Энергетика министрлігінің мұнай жеткізу кестесіне кіру мүмкіндігіне ие болады, бұл ірі зауыттардағы жанар-жағармай өндіру жүктемесін азайтады. Мұнай өңдеу саласын дамыту тұжырымдамасы сондай-ақ сапалы жанар-жағармай өндірісін ұлғайтуға, жартылай фабрикаттарды өндіру мен экспортын қысқартуға және ішкі нарықтың мұнай өнімдерімен қамтамасыз етілуін арттыруға бағытталған.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы