Ресейдің сауда кедергілері ЕАЭО-ны әлсіретеді, Қазақстан жауап шараларын енгізеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ресейдің армян және қазақстандық тауарларға қатысты сауда шектеулері Еуразиялық экономикалық одақтың еркін сауда мандатын әлсіретеді. Қазақстан Ресей мен Беларусьтен автомобиль импортына жауап ретінде утилизациялық алымдар енгізіп, ЕАЭО шартының 29-бабына сілтеме жасап, шетелдік алмалардың әкелінуіне тыйым салды. Бұл шаралар Ресейдің 2024 жылы утилизациялық алымдарды көтеруінен және «Газпром Армения» компаниясының газ беруді он күнге тоқтатуынан кейін қабылданды.
Негізгі фактілер
- Ресей 2026 жылы армян тауарларына сауда тыйымдары мен кедергілерін енгізді, бұл Ереванның ЕО-мен жақындасуына жауап ретінде қарастырылуда.
- «Газпром Армения» газ беруді 10 күнге тоқтатты, ал 17 қыркүйекте Ресей Қауіпсіздік кеңесінің хатшысы Сергей Шойгу Арменияны ресейлік бизнесті экспроприациялауға әрекеттенді деп айыптады.
- Қазақстанның Ресейден автомобиль импорты 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы 9,8 млн доллардан Ресейдің 2024 жылы утилизациялық алымдарды түзетуінен кейін нөлге жуық деңгейге дейін төмендеді.
- Қазақстан мамыр айында Ресей мен Беларусьтен импортқа жауап ретінде утилизациялық алымдар енгізіп, ЕАЭО шартының 29-бабына сілтеме жасап, шетелдік алмалардың әкелінуіне тыйым салды.
Арменияға қысым
Ресейдің 2026 жылы армян тауарларына енгізген сауда тыйымдары Армения экономикасының негізгі секторларына әсер етті. Ресей мемлекеті бақылайтын газ жеткізуші «Газпром Армения» кенеттен жеткізуді 10 күнге тоқтатты. 17 қыркүйекте Ресей Қауіпсіздік кеңесінің хатшысы Сергей Шойгу Армения үкіметін Армениядағы ресейлік кәсіпорындарды экспроприациялауға әрекеттенді деп айыптады. Шойгу Ресей «Арменияның еуропалық интеграциясын қаржыландыруға дайын емес және қаржыландырмайды, бұл бағыттағы әрбір қадамның объективті салдары бар» деп мәлімдеді, деп хабарлайды ТАСС.
Автомобильдер дауы
Қазақстан 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Ресейден 9,8 млн долларға автомобиль импорттады, бірақ содан бері импорт нөлге жуық деңгейге дейін төмендеді, деп хабарлайды Қазақстан Ұлттық статистика бюросы. Қазақстандық шенеуніктер құлдырауды Ресейдің 2024 жылы импорттық автомобильдерге утилизациялық алымдарды түзетуімен байланыстырады — бұл жасырын тариф ретінде кеңінен қарастырылатын бесжылдық кесте. Ресей көшбасшысы Владимир Путин 2025 жылдың соңында жоғарылатылған утилизациялық алымдар «технологиялық даму үшін қосымша кіріс әкелді және отандық автокөлік өнеркәсібін жанама түрде қолдады» деп мәлімдеді, деп хабарлайды «Агентство» басылымы. Ресейде өткен жылдың желтоқсанында алымдардың көтерілуі Қазақстаннан импортталатын автомобильдердің жалпы құнын шамамен 7 пайызға арттырды. Қазақстанның өнеркәсіп министрі Ерсайын Нағаспаев наурызда Астана жауап шараларын қабылдайтынын мәлімдеді, ал мамырда Қазақстан Ресей мен Беларусьтен импортқа жауап ретінде утилизациялық алымдар құрылымын енгізді.
Алмаға тыйым
Қазақстан отандық өндірушілерді қорғау үшін ЕАЭО мүшелерін қоса алғанда, шет мемлекеттерден алма импортына тыйым салды. Қазақстандық шенеуніктер тыйымды негіздеу үшін ЕАЭО шартының 29-бабына сілтеме жасады, бұл әдеттен тыс және күмәнді қадам деп аталды.