Ұлттық банк төрағасының орынбасары теңгенің 12%-ға нығаюын мұнай бағасы мен экспорт өсімімен байланыстырды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2026 жылдың басынан бері теңге долларға шаққанда 12%-ға нығайып, 21 қыркүйекте 447,08 теңгеге жетті. Ұлттық банк төрағасының орынбасары Әлия Молдабекова нығаюды мұнай бағасының жоғарылығымен, сауда профицитінің өсуімен және шетелдік капиталдың мемлекеттік бағалы қағаздарға құйылуымен түсіндірді. Валютаның нығаюы аясында реттеуші валюталық депозиттер бойынша мөлшерлемелерді кезең-кезеңімен ырықтандыруды бастауы мүмкін.
Негізгі фактілер
- Қыркүйекте теңге 3,1%-ға нығайды — 461,57-ден 447,08 теңгеге дейін.
- 2026 жылдың қаңтар–шілде айларында Қазақстанның экспорты жылдық есепте 16%-ға өсті, импорт — небәрі 4%-ға.
- Жыл басынан бері бейрезиденттердің Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздарына салған қаражаты шамамен 1,8 млрд долларға артып, 5,8 млрд доллардан асты.
- Қара және түсті металдардың бағасы жылдық есепте 33%-ға, уран — 15%-ға, астық — 42%-ға, көмір — 48%-ға өсті.
- CPC Blend мұнайы Dated Brent-ке қарағанда барреліне 2–4 доллар сыйақымен саудаланады.
Валюта нарығының факторлары
Төраға орынбасары Әлия Молдабекова теңгенің нығаюы ішкі нарықта шетел валютасы ұсынысының сұраныстан асып түсуін көрсететінін атап өтті. Барреліне 100 доллардан жоғары мұнай бағасы және CPC Blend-тің Dated Brent-ке қарағанда 2–4 доллар сыйақысы экспорттық түсімді қолдайды. Металл, уран, астық және көмір бағасы жылдық есепте 15–48%-ға өсті, бұл қазақстандық экспорттың шамамен 80%-ына қолайлы. 2026 жылдың қаңтар–шілде айларында экспорт 16%-ға, ал импорт небәрі 4%-ға өсті, бұл сауда профицитін кеңейтті. Тұтыну импорты қатарынан жетінші ай төмендеп, шетел валютасына сұранысты азайтуда.
Капитал ағыны
Квазимемлекеттік және корпоративтік қарыз алушылар қатты валютада айтарлықтай сыртқы қарыз тартып, ішкі нарықта доллар сатып алу қажеттілігін төмендетті. Жыл басынан бері бейрезиденттердің Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздарына сұранысы шамамен 1,8 млрд доллар қосып, 5,8 млрд доллардан асты. Бұл ағындар ішкі нарыққа шетел капиталының қосымша құйылуын қамтамасыз етіп, теңгені қолдайды.
Реттеушінің реакциясы
Ұлттық банк теңгенің нығаюы аясында валюталық депозиттер бойынша мөлшерлемелерді кезең-кезеңімен ырықтандыруды бастауы мүмкін. Молдабекова валютаның нығаюы жылдың екінші жартысындағы әлсіреудің тарихи үрдісіне қайшы келетінін атап өтті.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы