Ғалымдар Трамптың NIH гранттарын бақылауды саяси тағайындалғандарға беру жоспарына алаңдаулы

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Президент Дональд Трамп АҚШ Ұлттық денсаулық сақтау институттары беретін ғылыми гранттарды бақылайтын және вето қоюы мүмкін комитет құру туралы жарлыққа қол қоюды жоспарлап отыр. Ғалымдар мен құқық қорғаушылар бұл қадам NIH-тің тәуелсіз сараптама жүйесіне және АҚШ-тың биомедициналық зерттеулердегі көшбасшылығына нұқсан келтіреді деп ескертеді. Жарлық әлі жарияланған жоқ, бірақ New York Times пен Politico хабарламалары ғылыми қауымдастықтың қатты сынына ұшырады.
Негізгі фактілер
- Хабарланған жарлық бюджеті 40 миллиард доллардан асатын Ұлттық денсаулық сақтау институттары беретін гранттарды бекіту үшін комитет құрады.
- Комитет құрамына OMB директоры Рассел Воут пен NIH басшысы Джей Бхаттачарья кіреді деп хабарланады.
- Осы айдың басында Конгресс Бюджет басқармасы ұсынған ұқсас ережелерді уақытша бұғаттады.
- Алаңдаушы ғалымдар одағы жанындағы Ғылым және демократия орталығының директоры Дженнифер Джонс бұл жоспарлар «біздің елде ғылыммен айналысу тәсілін түбегейлі өзгертеді» деп мәлімдеді.
Ұсынылған қадағалау комитеті
Жоспарланған жарлық New York Times пен Politico хабарламаларында сипатталған және әлі жарияланған жоқ. Хабарланған жарлыққа сәйкес, тағайындалған комитет АҚШ Ұлттық денсаулық сақтау институттары беретін гранттарды бекітетін болады. Комитет құрамына OMB директоры және Project 2025 жақтаушысы Рассел Воут пен NIH басшысы Джей Бхаттачарья кіреді деп хабарланады. The Washington Post Трамп шенеуніктері арасында мұндай орган туралы талқылаулар туралы алғаш хабарлады.
Ғылыми қауымдастықтың реакциясы
Алаңдаушы ғалымдар одағы жанындағы Ғылым және демократия орталығының директоры Дженнифер Джонс ғылыми гранттар саяси идеологияға емес, ғылыми сараптамаға негізделіп бағалануы керек деп мәлімдеді. Егер жоспарлар бекітілсе, олар «біздің елде ғылыммен айналысу тәсілін түбегейлі өзгертеді», — деді Джонс. Нью-Йорк университетінің Гроссман медицина мектебінің құрметті профессоры Артур Каплан бұл идеяны «өте, өте қауіпті және жаман» деп атады. Бұрын NIH консультативтік комитеттерінде қызмет еткен Каплан NIH-тегі сараптамалық бағалау бұзылған деп санамайтынын айтты.
Сараптамалық бағалау қауіп астында
Капланның айтуынша, NIH тарихи түрде федералды гранттарды тәуелсіз сараптамалық бағалаудың «алтын стандарты» тәжірибесін ұстанған. Процесс зерттеушілерден көлемді өтінім беруді және тәуелсіз сарапшылардың бірнеше іріктеу және тексеру кезеңдерінен өтуді талап етеді. NIH қатерлі ісік, Альцгеймер ауруы, жүрек-қан тамырлары аурулары және Джонс «әр адамның өміріне қатысты биомедициналық зерттеулер» деп сипаттаған басқа да зерттеулерді қаржыландырады.