БҰҰ 2100 жылға қарай теңіз деңгейінің көтерілуінен 150–300 млн адамның қоныс аударуын болжайды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
БҰҰ болжамынша, 2100 жылға қарай теңіз деңгейі жарты метрге көтерілсе, 150–300 миллион адам үйлерін тастап кетуге мәжбүр болуы мүмкін. Тағы 500 миллионға жуық адам тұщы су мен ауыл шаруашылығы жерлеріне қол жеткізу құқығынан айырылуы ықтимал, деді БҰҰ арнайы кеңесшісі Эндрю Харпер. Ескерту кейбір Тынық мұхиты елдерінде теңіз деңгейі әлемдік орташа көрсеткіштен екі есе жылдам көтеріліп жатқан тұста айтылды.
Негізгі фактілер
- БҰҰ 2100 жылға қарай теңіз деңгейі жарты метрге көтерілген жағдайда 150–300 миллион адамның үйлерін тастап кетуге мәжбүр болуы мүмкін екенін болжайды.
- 500 миллионға жуық адам тұщы су мен ауыл шаруашылығы жерлеріне қол жеткізу құқығынан айырылуы мүмкін, деді БҰҰ арнайы кеңесшісі Эндрю Харпер.
- Кейбір Тынық мұхиты елдерінде теңіз деңгейі әлемдік орташа көрсеткіштен екі есе жылдам көтерілуде, бұл олардың жаһандық шығарындыларға қосқан үлесінің аздығына қарамастан жүріп жатыр.
- Бангладеште теңіздің ілгерілеуі топырақ пен тұщы су көздерінің тұздануына әкеліп, ауыл шаруашылығы мен азық-түлік қауіпсіздігіне қатер төндіруде.
- Халықаралық құқық құрғақшылық, су тасқыны немесе теңіз деңгейінің көтерілуі салдарынан қоныс аударған адамдар үшін «климаттық босқын» деген жеке мәртебені мойындамайды.
Қоныс аудару болжамдары
БҰҰ бағалауынша, ғасыр соңына қарай теңіз деңгейі жарты метрге көтерілсе, 150–300 миллион адам үйлерін тастап кетуге мәжбүр болуы мүмкін. БҰҰ Босқындар ісі жөніндегі Жоғарғы комиссарының климаттың өзгеруіне қарсы күрес мәселелері жөніндегі арнайы кеңесшісі Эндрю Харпер тағы 500 миллионға жуық адам тұщы су мен ауыл шаруашылығы жерлеріне қол жеткізу құқығынан айырылуы мүмкін екенін мәлімдеді. Дүниежүзілік мұхит деңгейінің көтерілуі енді алыс қатер емес — бұл қазірдің өзінде жүріп жатыр және үдеуін жалғастыруда, делінген БҰҰ хабарламасында. Кейбір Тынық мұхиты елдерінде теңіз деңгейі әлемдік орташа көрсеткіштен екі есе жылдам көтерілуде, бұл олардың жаһандық шығарындыларға қосқан үлесінің аздығына қарамастан жүріп жатыр.
Аймақтық салдарлар мен бейімделу
Бангладеште теңіздің ілгерілеуі топырақ пен тұщы су көздерінің тұздануына әкеліп, ауыл шаруашылығы мен азық-түлік қауіпсіздігіне қатер төндіруде. Бұл салдарларға қарсы тұру мүмкіндігі көбінесе адамдар мен мемлекеттердің қолындағы ресурстарға байланысты, деп атап өтті БҰҰ. Харпер мангр ормандарын отырғызуды, жағалауды қорғауды, дренаж жүйелерін, ерте ескертуді және апаттарға дайындықты ең осал аудандарды қорғау шаралары деп атады. Ол сондай-ақ су басу қаупі бар аумақтарды одан әрі қоныстандыруға жол бермеуге шақырды.
Құқықтық мәртебе және көші-қон үлгілері
Халықаралық құқық «климаттық босқын» деген жеке мәртебені мойындамайды: құрғақшылық, су тасқыны немесе теңіз деңгейінің көтерілуі салдарынан қоныс аударудың өзі босқын мәртебесін алуға негіз болмайды. Сонымен қатар халықаралық құқық теңіз деңгейінің көтерілуі қаупі төнген мемлекеттерді сақтап қалу бағытында біртіндеп дамып келеді. Қалыптасып келе жатқан тәсілге сәйкес, қауіпті аймақтағы елдер өз аумағы өмір сүруге жарамсыз болып қалса да, егемендігін, халықаралық-құқықтық мәртебесін және теңіз аймақтарына құқықтарын сақтауы тиіс. Мұндай құқықтық қорғау қоныс аударған тұрғындарға азаматтығын және онымен байланысты құқықтарын сақтап қалуға мүмкіндік береді. Адамдардың көпшілігі өз елдерінен кетпейді, керісінше жағалау және ауылдық аудандардан қалаларға қоныс аударып, қабылдаушы қауымдастықтардың инфрақұрылымы мен ресурстарына қосымша жүктеме түсіреді.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы