Зерттеу: Амазония ормандарын өрт пен кесуден қорғау биоалуантүрлілікке көмектеседі

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Science журналында жарияланған зерттеу Амазонияның қазіргі ормандарында өрт және іріктеп кесу сияқты бұзушылықтардың алдын алу әрбір жұмсалған долларға шаққанда биоалуантүрлілікке ең көп пайда әкелетінін көрсетті. Ланкастер университетінің ғалымдары мен серіктестері 2010–2020 жылдар аралығында Бразилияның Пара штатындағы үш миллион гектардан астам аумақты талдады. Нәтижелер 2026 жылғы Эль-Ниньоның күшеюі аясында жарияланды, бұл аймақтағы өрт қаупін арттырады.
Негізгі фактілер
- Зерттеу 2010–2020 жылдар аралығында Бразилияның Пара штатындағы екі аймақ — Сантарен мен Парагоминастағы үш миллион гектардан астам аумақты қамтыды.
- Ғалымдар жоғары ажыратымдылықтағы спутниктік суреттерді 38 су жинау алабындағы 381 есептік трансектпен және 499 ауылдық учаскемен біріктірді.
- Деректер жинағына 160 құс түрі мен 426 ағаш түрінің таралу үлгілері енгізілді.
- Бұзушылықтарды азайту шаралары орман биоалуантүрлілігіне ең көп пайда әкелді және көміртегі қорын сақтауда толық ормансызданудың алдын алу сияқты маңызды болды.
- Зерттеудің аға авторы, Ланкастер университетінің профессоры Джос Барлоу нәтижелер тропикалық ормандарды бұзатын және тоздыратын орман өрттерінің алдын алу және олармен күресу үшін саясат пен ресурстар қажеттігін көрсететінін мәлімдеді.
Зерттеу дизайны
Ланкастер университетінің ғалымдары жетекшілік еткен Ұлыбритания, Бразилия, Швеция және Австралиядан келген халықаралық зерттеу тобы өздерінің айтуынша, осындай түрдегі алғашқы жүйелі салыстыруды жүргізді. Команда қазіргі ормандарды қорғаудың және ауылшаруашылық жерлерінде ормандарды қалпына келтірудің әртүрлі стратегияларын бағалады. Зерттеушілер жоғары ажыратымдылықтағы спутниктік суреттерді кең ауқымды далалық бақылаулармен біріктірді, оның ішінде 38 су жинау алабындағы 381 есептік трансект және 499 ауылдық учаске бар. Содан кейін команда жер пайдаланудағы байқалған өзгерістерді контрфактілік сценарийлер құру үшін пайдаланды, әртүрлі қорғау тәсілдерінде биоалуантүрлілік пен ормандағы көміртегі қорына не болуы мүмкін екенін нақты жағдаймен салыстыра отырып бағалады. Олар сондай-ақ әрбір стратегияның шығындарын есептеді, бұл әрбір араласудың жұмсалған ресурстарға қандай экологиялық пайда әкелетінін салыстыруға мүмкіндік берді.
Негізгі тұжырымдар
Орманға келтірілетін залалдың алдын алу ерекше маңызды болып шықты: бұзушылықтарды азайту шаралары орман биоалуантүрлілігіне ең көп пайда әкелді. Бұл шаралар көміртегі қорын сақтауда толық ормансызданудың алдын алу сияқты маңызды болды. Ланкастер университетінен жетекші автор доктор Леонардо Миранда ешбір стратегия панацея болмаса да, нәтижелер қорғауды қалған ормандарға басымдық беруден бастау керектігіне нақты дәлел беретінін атап өтті. Ол қорғау ормансызданудың алдын алудан асып түсуі керек екенін қосты, өйткені өрт немесе кесуден болатын орман бұзушылықтарының алдын алу орман биоалуантүрлілігіне ең көп пайда әкелді.
Эль-Ниньо контексті
Ланкастер университетінің профессоры, аға автор Джос Барлоу нәтижелер тропикалық ормандарды бұзатын және тоздыратын орман өрттерінің алдын алу және олармен күресу үшін саясат енгізу және ресурстар бөлу қажеттігін көрсететінін мәлімдеді. Ол бұл әсіресе Эль-Ниньо жылы өзекті екенін атап өтті, өйткені мұндай оқиғалар климаттың өзгеруімен бірге Амазонияның «ормансыздану доғасында» ұзағырақ, ыстық әрі қарқынды құрғақшылық маусымдарына әкеліп, орман өрттерінің ауқымы мен ауырлығын айтарлықтай арттырады.