Стэнфорд зерттеуі омыртқалылар миының екі түрлі бастама жасушасын анықтады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Стэнфорд университетінің Nature Neuroscience журналында жарияланған зерттеуі омыртқалылар миы кемінде екі тәуелсіз бастама жасуша популяциясынан дамитынын көрсетті, бір ғана емес. Бір линия артқы миды, екіншісі ортаңғы және алдыңғы миды қалыптастырады. Дәл осы қос жүйе адаммен ортақ атасы 500 миллион жылдан астам бұрын өмір сүрген түрлерде де табылды.
Негізгі фактілер
- Nature Neuroscience журналында жарияланған зерттеу ұрықтанғаннан кейін 7,5 тәулік өткен тышқан эмбриондарында өзара жоққа шығаратын екі бастама жасуша популяциясын анықтады.
- Бастама жасушалардың бір линиясы жүрек соғысы мен тыныс алу сияқты негізгі қызметтерге жауапты артқы миды, ал екіншісі ортаңғы және алдыңғы миды қалыптастырады.
- Адамның бағаналы жасушаларындағы тәжірибелер артқы мидың ерте бастама жасушаларын химиялық жолмен алдыңғы немесе ортаңғы ми жасушаларын қалыптастыруға бағыттау мүмкін еместігін көрсетті.
- Қос бастама жасуша жүйесі маймылдар мен тауықтардан бастап данио-рерио балықтары мен Saccoglossus kowalevskii желедей құртына дейінгі түрлерде табылды.
- Артқы мидың қозғалтқыш нейрондарын өсіру әдісі осы нейрондар дегенерацияланатын бүйірлік амиотрофиялық склерозды (БАС) зерттеуге көмектесуі мүмкін.
Бастама жасушалардың екі линиясы
Стэнфорд университетінің зерттеушілері ұрықтанғаннан кейін 7,5 тәулік өткен тышқан эмбриондарында болашақ мидың артқы бөлігіне тән генді экспрессиялайтын жасушаларды қызыл флуоресцентті маркермен белгіледі. Қызыл белгі тек жетілген мидың артқы жартысында көрінді, ал алдыңғы бөлігі флуоресценция бермеді. РНҚ секвенирлеуі мен тіндерді бояу ең ерте кезеңдерден бастап өзара жоққа шығаратын екі бастама жасуша популяциясының бар екенін растады. Жұмыстың бірлескен авторы Кайл Ло жасуша бағдарламасы ми бөлімдері арасында ауысуға жол бермейтін деңгейде бұғатталғанын мәлімдеді.
Эволюциялық консервативтілік
Топ маймылдар, тауықтар және данио-рерио балықтарын қоса алғанда, кең ауқымды түрлерде қос бастама жасуша жүйесін іздеді. Жасушалардың екі түрі де зерттелген барлық түрлерде табылды. Бөліну сонымен қатар желедей құрттар тобына жататын теңіз омыртқасызы Saccoglossus kowalevskii-де де анықталды. Адам мен осы құрттың ортақ атасы 500 миллион жылдан астам бұрын, Пангея суперконтиненті қалыптасқанға дейін өмір сүрген. Лоның айтуынша, құрт эмбрионының даму көрінісі тышқан эмбрионымен бірдей.
БАС зерттеу әлеуеті
Зерттеу жұтынуды басқаратын артқы мидың қозғалтқыш нейрондарын өсірудің тиімді әдісін ұсынады. Бұл нейрондардың дегенерациясы бүйірлік амиотрофиялық склерозға (БАС) тән, ол қозғалтқыш нейрон ауруы деп те аталады. Бұл нейрондарды зертханада мақсатты түрде алу мүмкіндігі ауруды модельдеу үшін маңызды. Зерттеудің бұл аспектісі екі жасуша популяциясының толық тәуелсіздігі туралы қорытындымен келіспейтіндер тарапынан да кең мойындалды.