Иран АҚШ-пен соғысты тоқтату үшін алты шарт қойып, күштірек соққылармен қорқытты

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Иранның Ұлттық қауіпсіздік жоғарғы кеңесінің хатшысы Мохсен Резаи сенбі күні Al Jazeera-ға берген эксклюзивті сұхбатында АҚШ-пен соғысты тоқтату үшін алты шартты атады. Тегеран шарттарды Вашингтонға катарлық делдалдар арқылы жеткізді, ал Резаи Иранның ұрыста шыңдалғанын және шешуші соғысқа дайын екенін ескертті. Бұл мәлімдеме Иран іс жүзінде жауып тастаған Ормуз бұғазы аймағындағы шабуылдардың өсуі және мұнай бағасының барреліне 100 доллардан асуы аясында жасалды.
Негізгі фактілер
- Иранның Ұлттық қауіпсіздік жоғарғы кеңесінің хатшысы Мохсен Резаи АҚШ-пен соғысты тоқтату үшін алты шартты атады, оның ішінде барлық майдандағы соғысты тоқтату және Иран қаражатын босату.
- Резаи Тегеранның шарттарды Вашингтонға катарлық делдалдар арқылы жеткізгенін хабарлап, Иран Америкаға күштірек және ауыртпалықты соққылармен жауап беретінін ескертті.
- Иран парламентінің спикері Мохаммад Багер Галибаф АҚШ өз міндеттемелерін орындап, Иранның заңды құқықтарын мойындамайынша Ормуз бұғазы жабық қалатынын мәлімдеді.
- АҚШ пен Иран арасындағы 17 маусымдағы 60 күндік өзара түсіністік меморандумы өткен айда аяқталып, одан кейін шабуылдар, әсіресе Ормуз бұғазы аймағында жиіледі.
- Мұнай бағасы соңғы апталарда барреліне 100 доллардан асты, бұған танкерлерге шабуылдардың өршуі және Сауд Арабиясы пайдаланатын Қызыл теңіз бағытын хуситтердің іс жүзінде бақылауы себеп болды.
Иранның шарттары
Резаи Al Jazeera-ға Иранның барлық майдандағы, соның ішінде Ливандағы соғысты тоқтатуды және миллиардтаған доллар көлеміндегі қатырылған қаражатты босатуды талап ететінін айтты. Тегеран сондай-ақ Иран порттарының теңіз блокадасын тоқтатуды, АҚШ-тың Иранның ішкі істеріне араласуын тоқтатуды және АҚШ-тың Иран революциясына қарсыластарымен ынтымақтастығын тоқтатуды талап етеді. Соңғы шарт — АҚШ-тың Иран аумағына барлық шабуылдарын тоқтату. Резаи бұл шарттарды қабылдау Вашингтонның мүддесіне сай екенін және Трамптың қоқан-лоққылары ешқандай нәтиже бермейтінін атап өтті.
Ормуз бұғазындағы қарсыластық
Жексенбі күні таңертең Иран парламентінің спикері Мохаммад Багер Галибаф АҚШ өз міндеттемелерін орындамайынша Ормуз бұғазының жабық қалатынын растады. Галибаф Иранның шарттары орындалып, оның заңды құқықтары мойындалмайынша келіссөздерге қайта оралу немесе бұғазды ашу мүмкін емес екенін мәлімдеді. Бұғазды Иран іс жүзінде жауып тастады, ал АҚШ Иранның оңтүстік порттарының блокадасын қолдап отыр. Бұғаз арқылы өтуге тырысқан мұнай танкерлеріне шабуылдардың өршуі және хуситтердің Қызыл теңіз бағытын бақылауы мұнай бағасының барреліне 100 доллардан асуына әкелді.
Дипломатиялық және әскери ұстаным
Al Jazeera тілшісі Тохид Асади Тегераннан хабар таратып, Резаидің мәлімдемелерін Иранның дипломатияға ашықтықты соғысқа дайындықты жалғастырумен ұштастыратын екіжақты жолдауының бөлігі ретінде сипаттады. Резаи Иранның АҚШ пен Израильдің Иранға бірлескен соққыларынан кейін ақпан айының соңында басталған соғыстың алғашқы 40 күніне қарағанда ұрыста шыңдалғанын айтты. Толық ауқымды ұрыс қимылдары бірнеше айға тоқтатылды, бірақ тараптар өткен айда 17 маусымдағы өзара түсіністік меморандумының аяқталуынан кейін бейбітшіліктен алыс.