Қазақстан ШОБ өсіп келеді, бірақ өндірістік сектор үлесі төмен болып қалуда
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстанда 2,4 млн шағын және орта кәсіпкерлік субъектісі тіркелген, оның 2 млн-нан астамы белсенді жұмыс істейді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 6,1%-ға артық. Сектордың ЖІӨ-дегі үлесі 2025 жылы 40,9%-ға жетті, ал өнім көлемі 104,8 трлн теңгені құрады. Дегенмен өнеркәсіпте тек 118,3 мың ШОБ субъектісі жұмыс істейді, оның 106,4 мыңы өңдеу өнеркәсібінде, бұл сауда мен қызмет көрсету саласына қарай құрылымдық ауытқуды көрсетеді.
Негізгі фактілер
- 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстанда шамамен 2,4 млн ШОБ субъектісі тіркелген, оның 2 млн-нан астамы белсенді жұмыс істейді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 6,1%-ға артық.
- ШОБ-та 4,5 млн-нан астам адам жұмыспен қамтылған, ал сектордың ЖІӨ-дегі үлесі 2025 жылы 40,9%-ға жетті, өнім көлемі 104,8 трлн теңгені құрады.
- 2026 жылдың басында өнеркәсіпте 118,3 мың ШОБ субъектісі жұмыс істеді, оның 106,4 мыңы өңдеу өнеркәсібінде, бұл жалпы санның аз ғана үлесін құрайды.
- 2025 жылғы желтоқсанда Қазақстан 2030 жылға дейінгі инвестициялық саясат тұжырымдамасын қабылдап, «Бәйтерек» холдингін ұлттық инвестициялық холдингке қайта құрылымдады.
- Жаңа инвестициялық модель «Бәйтерек» холдингінің құралдары арқылы 2029 жылға қарай қосымша $150 млрд инвестиция тартуды көздейді.
ШОБ секторының өсуі
Қазақстанның ШОБ секторы тұрақты түрде кеңеюде: Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша, 2026 жылғы 1 қаңтарда 2,4 млн субъект тіркелген. Олардың 2 млн-нан астамы белсенді жұмыс істейді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 6,1%-ға артық. ШОБ-та 4,5 млн-нан астам адам жұмыспен қамтылған, ал сектордың ЖІӨ-дегі үлесі 2025 жылы 40,9%-ға жетті. ШОБ өнімінің жалпы көлемі 104,8 трлн теңгені құрап, сектордың экономиканың негізгі тірегі ретіндегі рөлін нығайтты.
Құрылымдық теңгерімсіздік
ШОБ субъектілерінің көпшілігі көтерме және бөлшек саудада, сондай-ақ автомобиль жөндеу саласында жұмыс істейді: 2025 жылдың басында бұл салаларда 806 мыңнан астам субъект болды. Салыстыру үшін, өнеркәсіпте тек 118,3 мың ШОБ субъектісі жұмыс істейді, оның 106,4 мыңы өңдеу өнеркәсібінде, бұл өндірістік кәсіпкерліктегі сақталып отырған алшақтықты көрсетеді. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2025 жылғы Жолдауында ШОБ ЖІӨ-нің шамамен 40%-ын және жұмыспен қамтудың 50%-ға жуығын қамтамасыз ететінін атап өтті. Өндірістік ШОБ үлесінің төмендігі жаңа қосылған құн қалыптастыруды, технологиялар трансферін және импортты алмастыруды шектейді.
Инвестициялық саясаттың өзгеруі
Қазақстан 2025 жылғы желтоқсанда қабылданған жаңа инвестициялық саясат тұжырымдамасына сәйкес, күрделі салымдарды мемлекеттік қаржыландырудан жеке және шетелдік инвестицияларды тартуға бағытталған модельге көшуде. «Бәйтерек» холдингі 2029 жылға қарай қосымша $150 млрд инвестиция тарту мақсатында ұлттық инвестициялық холдингке қайта құрылымдалды. Өңірлер енді басым салаларды анықтап, инвесторларды мақсатты тарту үшін дайын инвестициялық ұсыныстар әзірлеуі тиіс. Жаңа тетіктер енгізілді: жобаларды жылдам іске қосуға арналған Fast Track жүйесі, Үкімет жанындағы кеңейтілген Инвестициялық штаб және инвесторлардың құқықтарын қорғауға арналған «прокурорлық сүзгі».
2 дереккөз
Уақыт · артта қалуы