Климатқа осал елдер қарызға климатқа қарағанда 25 есе көп жұмсайды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Климат өзгерісіне ең осал 65 ел 2026 жылы қарызға қызмет көрсетуге климатқа қарсы шараларға қарағанда шамамен 25 есе көп қаражат жұмсайды, делінген ActionAid сәрсенбіде жариялаған баяндамада. Болжам бойынша, қарызға қызмет көрсету осы елдердің мемлекеттік кірістерінің 65 пайызын жұтады. Олардың 93 пайыздан астамы қарыз дағдарысында немесе оның туындау қаупі жоғары жағдайда.
Негізгі фактілер
- Климат өзгерісіне ең осал 65 елде қарызға қызмет көрсету 2026 жылы мемлекеттік кірістердің 65 пайызын жұтады деп болжануда.
- ActionAid баяндамасына сәйкес, климатқа осал елдердің 93 пайыздан астамы қарыз дағдарысында немесе оның туындау қаупі жоғары жағдайда.
- Жаһандық Солтүстік елдері берген климаттық қаржыландырудың үштен екісі несие түрінде бөлінді, бұл қарыз жүктемесін арттыруы мүмкін.
- 2023–2024 жылдары Эль-Ниньо туғызған қуаңшылық Замбияда 9 миллионнан астам адамға әсер етіп, азық-түлік пен судың өткір тапшылығына алып келді.
Қарыз және климат дағдарысы
ActionAid-тің «Қарыз климат дағдарысын өршітеді: қаржы ағындары қалай қозғалады» баяндамасында климаттық және қарыз дағдарыстары бірін-бірі күшейтеді делінген. ActionAid International климаттық әділеттілік жөніндегі жаһандық жетекшісі Тереза Андерсон климатқа осал елдер климатқа, денсаулық сақтауға, білім беруге және мемлекеттік қызметтерге жинайтын кірістерінің үштен бірін ғана сақтайтынын мәлімдеді. Андерсон қарыздың едәуір бөлігі әділетсіз, заңсыз шарттармен алынғанын және ағымдағы экономикалық жағдайда есепке алынбауы керектігін қосты.
Валюталық және экспорттық қысым
Жаһандық Оңтүстік елдері сыртқы қарызды өз валюталарынан күшті доллар, фунт немесе еуромен өтеуге мәжбүр. Андерсонның айтуынша, қарызға қызмет көрсетуге қажетті шетел валютасын алу үшін елдер қазба отынын қоса алғанда, экологиялық зиянды экспортты ұлғайтуы мүмкін. Бостон университетінің Жаһандық даму саясаты орталығының директоры Кевин Галлахер климаттық апаттар капиталдың кетуіне және валютаның құнсыздануына себеп болып, үкіметтерді қарызды өтеу үшін көбірек жергілікті валюта іздеуге мәжбүрлейтінін атап өтті.
Замбиядағы қуаңшылық салдары
Эль-Ниньо туғызған қуаңшылық Замбияда 2023–2024 жылдары егінді жойып, 9 миллионнан астам адамға әсер етті. Астық өндірісі күрт қысқарып, қуаңшылықтан туындаған электр қуатындағы үзілістер оңтүстік африкалық елдің бүкіл аумағында кәсіпорындар мен күнкөріс көздерінің жұмысын бұзды.