Иран Венадағы конференцияда АҚШ-тың МАГАТЭ мүшелігін тоқтатуды талап етті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Иран делегациясы Венадағы МАГАТЭ Бас конференциясының 70-сессиясында АҚШ-тың агенттіктегі мүшелігін тоқтатуды талап етті, Вашингтонның МАГАТЭ жарғысын бұзғанын алға тартты. Талап Тегеранның 2025-2026 жылдары АҚШ пен Израиль тарапынан өзінің ядролық нысандарына 18 толқын шабуыл жасалғанын мәлімдегеннен кейін айтылды.
Негізгі фактілер
- Иран делегациясы Венадағы Бас конференцияның 70-сессиясында АҚШ-тың МАГАТЭ мүшелігін тоқтату мәселесін көтерді.
- Иранның мәлімдемесінде АҚШ пен Израиль 2025 және 2026 жылдары МАГАТЭ кепілдігіндегі Иранның бейбіт ядролық нысандарына 18 толқын шабуыл жасағаны айтылған.
- МАГАТЭ жарғысының XIX.B бабы жарғыны немесе келісімдерді жүйелі түрде бұзған мемлекеттің мүшелік құқықтары мен артықшылықтарын Бас конференцияның үштен екі дауыс көпшілігімен тоқтатуды көздейді.
- Иранның Венадағы тұрақты өкілі осындай бұзушылық тарихы бар елдің мүшелігі XIX.B бабына сәйкес тоқтатылуы керек пе деген сұрақ қойды.
- Иран бұған дейін 2010 жылдың сәуірінде АҚШ-ты МАГАТЭ-ден шығаруды талап еткен, сол кезде жоғарғы көшбасшы Әли Хаменеи АҚШ-ты «әлемдегі жалғыз атом қылмыскері» деп атап, президент Махмұд Ахмадинежад АҚШ-ты агенттіктен шығаруға шақырған.
Иранның МАГАТЭ-дегі талабы
Иран делегациясы Венадағы МАГАТЭ Бас конференциясының 70-сессиясында АҚШ-тың агенттіктегі мүшелігін тоқтату мәселесін ресми түрде көтерді. Иранның мәлімдемесінде АҚШ-тың 2025 және 2026 жылдардағы Иранға қарсы ауқымды агрессиялық әрекеттері БҰҰ-ның негізгі қағидаттарының бірі — күш қолдануға тыйым салуды елеулі түрде бұзу болып табылатыны айтылған. Сондай-ақ, АҚШ Израильмен бірлесіп МАГАТЭ кепілдігіндегі Иранның бейбіт ядролық нысандарына 18 толқын шабуыл жасағаны атап өтілген. Иран дипломаттары осындай елдің мүшелігі XIX.B бабы талап еткендей тоқтатылуы керек емес пе деген сұрақ қойды.
Құқықтық негіз және рәсім
МАГАТЭ жарғысының XIX.B бабы жарғы ережелерін немесе өзі жасасқан келісімді жүйелі түрде бұзған мемлекеттің мүшелік құқықтары мен артықшылықтарын жүзеге асыруды тоқтату мүмкіндігін қарастырады. Ұйымның Бас конференциясы мұндай шешімді Басқарушылар кеңесінің ұсынысы бойынша үштен екі дауыс көпшілігімен қабылдай алады. Иранның Венадағы тұрақты өкілі агенттіктің барлық мүшелері МАГАТЭ жарғысына сәйкес өздеріне алған міндеттемелерді адал орындауы тиіс екенін мәлімдеді.
Тарихи контекст және алғышарттар
Тегеран бұған дейін де АҚШ-ты МАГАТЭ-ден шығаруды талап еткен. 2010 жылдың сәуірінде Иранның жоғарғы көшбасшысы Әли Хаменеи АҚШ-ты «әлемдегі жалғыз атом қылмыскері» деп атады, ал президент Махмұд Ахмадинежад АҚШ-ты МАГАТЭ құрамынан шығаруға шақырды. Иран БАҚ-тары Иран Атом энергиясы ұйымының ресми өкілі Бехруз Камалванди жалғасып жатқан агрессия аясында елдің ядролық инфрақұрылымы туралы ақпаратты қорғау шараларын күшейту қажеттігін мәлімдегенін хабарлады. Камалванди Тегеранның МАГАТЭ бас директоры Рафаэль Гроссиге оның мәлімдемелері мен есептерінің саясиландырылған сипатына байланысты сенім білдірмейтінін және Иран зақымдалған нысандар туралы деректерге қолжетімділікті шектейтінін, бұл ақпараттың қарсыластың жаңа шабуылдарды жоспарлауына жол бермеу үшін жасалатынын атап өтті.
2 дереккөз
Уақыт · артта қалуы