Қазақстан 1 қыркүйектен бастап жанармай акцизі коэффициентін 95%-ға дейін көтерді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан бензин мен дизель отынына акциздің ауыспалы бөлігінің коэффициентін белгіленген баға шегінен асқанда 50%-дан 95%-ға дейін арттырды. Өзгеріс 2026 жылғы 11 қыркүйектегі №816 үкімет қаулысымен бекітіліп, 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап туындаған құқықтық қатынастарға қолданылады. Сала өкілдері мұнай өңдеу экономикасы мен ішкі нарыққа отын жеткізудің нашарлауы туралы ескертеді.
Негізгі фактілер
- Бензин мен дизель отынына акциздің ауыспалы бөлігінің коэффициенті белгіленген баға шегінен асқанда 50%-дан 95%-ға дейін өсті.
- №816 үкімет қаулысы 2026 жылғы 11 қыркүйекте қол қойылып, 2026 жылғы 22 қыркүйекте күшіне енеді және 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап ретроактивті қолданылады.
- Бензин үшін баға шегі тоннасына 214 584 теңгені, дизель отыны үшін тоннасына 284 350 теңгені құрайды.
- Акциздің базалық құрамдастары өзгерген жоқ: көтерме бензин үшін тоннасына 38 134 теңге және көтерме дизель үшін тоннасына 35 726 теңге.
- Сала өкілдері қосымша салық жүктемесі инвестицияларға, геологиялық барлауға және өндіруді дамытуға әсер етуі мүмкін екенін ескертеді.
Акциз формуласының өзгеруі
Акциздің ауыспалы бөлігінің формуласында баға шегінен асуға қолданылатын коэффициент 50%-дан 95%-ға дейін ұлғайтылды. Өзгеріс 2026 жылғы 11 қыркүйектегі №816 үкімет қаулысымен бекітілді. Құжат 2026 жылғы 22 қыркүйекте күшіне енеді, бірақ оның қолданысы 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап туындаған құқықтық қатынастарға таралады. Бұл қыркүйек айындағы акциз міндеттемелері жаңа формула бойынша есептелуі керек дегенді білдіреді.
Баға шектері мен базалық мөлшерлемелер
Бензин үшін жоғарылатылған формула тоннасына 214 584 теңгеден жоғары бағада қолданылады. Көтерме операциялар үшін базалық құрамдас тоннасына 38 134 теңгені құрайды, ал асу коэффициенті енді 95%. Өндіруші бөлшек саудада сатқанда және өз қажеттіліктеріне пайдаланғанда базалық бөлік тоннасына 38 634 теңгені құрайды, коэффициент те 95%. Дизель отыны үшін жоғарылатылған формула тоннасына 284 350 теңгеден жоғары қолданылады, көтерме үшін базалық құрамдас 35 726 теңге, бөлшек/өз қажеттіліктері үшін 35 786 теңге.
Салаға әсері
Сала өкілдері мұнай өңдеу экономикасы мен ішкі нарыққа отын жеткізудің нашарлауы туралы ескертеді. Сарапшылар өзгеріс бөлшек саудадағы отын бағасының автоматты түрде екі есе өсуін білдірмейтінін атап өтеді. Алайда салық жүктемесінің артуы жеткізушілердің шығындарын көбейтіп, кейіннен автокөлік жүргізушілері үшін отын құнына әсер етуі мүмкін. Мұнай өндіру саласының өкілдері де қосымша жүктеме инвестицияларға, геологиялық барлауға және өндіруді дамытуға әсер етуі мүмкін екенін ескертеді.