NASA орбиталық аппараты Айда 2024 жылғы соққыдан пайда болған 222 метрлік кратер тапты

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
NASA-ның Lunar Reconnaissance Orbiter орбиталық аппараты 2024 жылы астероид немесе комета сынығының соққысынан пайда болған жаңа кратерді Айда анықтады. Кратердің диаметрі шамамен 222 метр, тереңдігі 43 метрге дейін жетеді, бұл оны Күн жүйесінде табылған ең үлкен қазіргі заманғы соққы кратері етеді. Ашылу туралы 2026 жылғы 17 қыркүйекте 2024 жылғы сәуір–мамыр айларында түсірілген суреттерді талдағаннан кейін жарияланды.
Негізгі фактілер
- Кратердің диаметрі шамамен 222 метр, тереңдігі 43 метрге дейін жетеді.
- Соққы 2024 жылы болды, бірақ алғашқы суреттер тек 2025 жылғы тамызда жарияланды.
- Кратер Хьюстондағы Ай және планеталар институтының бұрынғы директоры Томас МакГатчиннің құрметіне аталған.
- Мұндай өлшемдегі кратерлер, бағалаулар бойынша, шамамен 130–132 жылда бір рет пайда болады.
- Айда диаметрі 1-ден 20 км-ге дейінгі шамамен 5000 кратер және өлшемі 10 м-ден 1 км-ге дейінгі шамамен 1 млн құрылым бар.
Кратердің анықталуы
NASA-ның Lunar Reconnaissance Orbiter орбиталық аппараты 2024 жылғы сәуірден мамырға дейін Ай бетіндегі өзгерістерді тіркеді. Соққы телескоптармен нақты уақытта тіркелмеді, ал алғашқы суреттер тек 2025 жылғы тамызда пайда болды. 2025 жылдың күзінде мамандар аса кең бұрышты камерадан алынған суреттерді салыстырып, бұрын болмаған диаметрі 222 метр құрылымды байқады. LRO-ның тар бұрышты камерасымен түсірілген қосымша суреттер нысанның геологиялық құрылымын егжей-тегжейлі зерттеуге мүмкіндік берді.
Кратердің сипаттамалары
Кратердің диаметрі шамамен 222 метр, тереңдігі 43 метрге дейін жетеді. Ол он жыл бұрын табылған алдыңғы кратерден үш есе үлкен. Science Advances деректері бойынша, кратер 2024 жылдың көктемінде қалыптасып, Күн жүйесінде табылған ең үлкен қазіргі заманғы соққы кратері болды. Кратер Хьюстондағы Ай және планеталар институтының бұрынғы директоры Томас МакГатчиннің құрметіне аталған.
Соққылардың жиілігі
Зерттеушілер мұндай өлшемдегі кратерлер шамамен 130 жылда бір рет пайда болады деп бағалайды. Қазіргі бағалауларға сәйкес, мұндай ауқымдағы оқиға орта есеппен шамамен 132 жылда бір рет болады. Ай беті ғарыш нысандарының соққыларына үнемі ұшырайды. Айда диаметрі 1-ден 20 км-ге дейінгі шамамен 5000 кратер және өлшемі 10 м-ден 1 км-ге дейінгі шамамен 1 млн құрылым бар. Диаметрі 10 м-ден кіші одан да ұсақ кратерлердің саны шамамен 1 млрд деп бағаланады.