Қазақстанда көлеңкелі экономиканың үлесі 2025 жылы 15,69%-ға төмендеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстанда көлеңкелі экономиканың ЖІӨ-дегі үлесі 2023 жылғы 17,58%-дан 2025 жылы 15,69%-ға дейін төмендеді, деп хабарлады Мемлекеттік кірістер комитеті. Премьер-министрдің орынбасары Серік Жұманғарин көлеңкелі экономикаға және бағалы металдардың заңсыз айналымына қарсы іс-қимыл жөнінде кеңес өткізді. Үкімет сондай-ақ алғаш рет тіркелген 774,2 мың өзін-өзі жұмыспен қамтыған азамат және зергерлік бұйымдардың ішкі нарығының көлемі 168 млн доллар екенін мәлімдеді.
Негізгі фактілер
- Қазақстандағы байқалмайтын экономиканың ЖІӨ-дегі үлесі 2023 жылғы 17,58%-дан 2025 жылы 15,69%-ға дейін, яғни 1,89 пайыздық тармаққа төмендеді.
- Соңғы бес жылда көлеңкелі экономикаға қарсы іс-қимыл саласында 24 нормативтік құқықтық акт қабылданып, 20 ақпараттық жүйе жаңғыртылды.
- Мемлекеттік кірістер комитеті 45 интернет-платформамен интеграцияны аяқтады, ал 774,2 мың экономикалық белсенді азамат жаңа мәртебеде алғаш рет тіркелді.
- 2025 жылы зергерлік бұйымдардың ішкі нарығының көлемі шамамен 168 млн долларды құрап, 3,4%-ға өсті, өндіріс 31%-ға артып, 7,2 млн долларға жетті, экспорт 65,4 млн доллар болды.
- Барлығы ресми түрде 922,5 мың өзін-өзі жұмыспен қамтыған азамат тіркелген, олардың 94%-ы интернет-платформалар арқылы жұмыс істеп, 9,9 млрд теңге әлеуметтік төлем төледі.
Көлеңкелі экономиканың қысқаруы
Мемлекеттік кірістер комитеті байқалмайтын экономиканың ЖІӨ-дегі үлесі 2023 жылғы 17,58%-дан 2025 жылы 15,69%-ға дейін, яғни 1,89 пайыздық тармаққа төмендегенін хабарлады. Соңғы бес жылда көлеңкелі экономикаға қарсы іс-қимыл саласында 24 нормативтік құқықтық акт қабылданып, 20 ақпараттық жүйе жаңғыртылды. Премьер-министрдің орынбасары Серік Жұманғарин Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың экономикалық процестердің ашықтығын қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмалары аясында кеңес өткізді.
Цифрландыру және салалық бақылау
Ауыл шаруашылығында өнім қозғалысын тікелей бақылау құралдары енгізілуде, оның ішінде «Ветеринариялық-санитариялық сараптама» модулі, өсімдік шаруашылығындағы цифрлық қадағалау жүйесі және ЕАСУ-дың KEDEN жүйесімен интеграциясы бар. Мұнай-газ секторы мен энергетикада МӨЗ-де шикізат балансын есепке алу аспаптары орнатылып, ЖЖМ бойынша аналитикалық витриналар қалыптастырылуда. Саудада шетелдік рұқсат бланкілері цифрландырылып, навигациялық пломбалар қолданылуда, Digital bazaar жүйесі әзірленуде. Құрылыста биыл Qportal.kz бірыңғай құрылыс порталы және жасанды интеллект қолданылатын жобаларды тексеру бойынша пилоттық жоба іске қосылды.
Өзін-өзі жұмыспен қамту және зергерлік нарық
Мемлекеттік кірістер комитеті Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігімен бірлесіп 45 интернет-платформамен интеграцияны аяқтады. Барлығы ресми түрде 922,5 мың өзін-өзі жұмыспен қамтыған азамат тіркелген, олардың 94%-ы интернет-платформалар арқылы жұмыс істеп, 9,9 млрд теңге әлеуметтік төлем төледі. 2025 жылы зергерлік бұйымдардың ішкі нарығының көлемі шамамен 168 млн долларды құрап, 3,4%-ға өсті, өндіріс 31%-ға артып, 7,2 млн долларға жетті, экспорт 65,4 млн доллар болды.