Құрылтай төрағасы этика бұзған депутаттарды жеке жазалау құқығын алды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан Құрылтайының 2026 жылғы 10 қыркүйекте қабылданған регламенті төрағаға этика бұзған депутаттарға, соның ішінде палата жалған деп таныған БАҚ пен әлеуметтік желілердегі мәлімдемелері үшін, жеке өзі жаза қолдану құқығын бекітті. Жазалар төрағаның өкімімен рәсімделеді. Төраға жанынан көппартиялық Этика кеңесі құрылады, бірақ оның шешімдері тек ұсынымдық сипатта болады.
Негізгі фактілер
- Құрылтайдың 2026 жылғы 10 қыркүйекте қабылданған регламенті төрағаға этика бұзған депутаттарға, соның ішінде палата жалған деп таныған БАҚ пен әлеуметтік желілердегі мәлімдемелері үшін, жеке өзі жаза қолдану құқығын береді.
- Жаза шараларына сөгіс жариялау, көпшілік алдында кешірім сұрауды талап ету, сөз бермеу, бір немесе үш отырыстан шығарып жіберу және бір күндік жалақыны ұстап қалу кіреді.
- Төраға жанындағы Этика кеңесі фракция өкілдері мен комитет төрағаларын қамтиды, бірақ оның шешімдері ұсынымдық сипатта болады және төраға оларды орындауға міндетті емес.
- Құрылтай төрағасының кандидатурасын президент ұсынады, ал депутаттардың мандаты императивті: депутат сайланған партия тізімінен шыққан немесе шығарылған жағдайда ол автоматты түрде орнынан айырылады.
Тәртіптік өкілеттіктер
2026 жылғы 10 қыркүйекте қабылданған регламент Құрылтай төрағасына этикалық нормаларды бұзған депутаттарға қатысты жаза туралы шешімді жеке өзі қабылдау құқығын береді. Бұзушылықтарға палата жалған деп санайтын БАҚ пен әлеуметтік желілердегі мәлімдемелер жатады. Әрбір жазаны төраға өз өкімімен рәсімдейді. Қолжетімді шараларға сөгіс жариялау, көпшілік алдында кешірім сұрауды талап ету, сөз бермеу, бір немесе үш отырыстан шығарып жіберу және бір күндік жалақыны ұстап қалу кіреді.
Этика кеңесі
Төраға жанынан фракция өкілдері мен комитет төрағалары кіретін көппартиялық Этика кеңесі құрылады. Кеңес шешімдері ұсынымдық сипатта болады: төраға оларды ескеруге құқылы, бірақ міндетті емес. Осыған ұқсас этика кеңесі Мәжілісте 2016 жылдан бері жұмыс істеді, сондықтан жаңа орган бұрынғы механизмді жаңа бір палаталы құрылымға бейімдейді. Жарияланым сәтінде Этика кеңесі әлі құрылмаған және жаңа норманың қолданылған бірде-бір жағдайы белгісіз.
Институционалдық контекст
Құрылтай төрағасының кандидатурасын президент ұсынады. Депутаттардың мандаты императивті: депутат сайланған партия тізімінен шыққан немесе шығарылған жағдайда ол автоматты түрде орнынан айырылады.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы