Марк Саксер: Орталық Азия «қасқырлар әлеміндегі» геосаяси қақтығыспен бетпе-бет келеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Саяси сарапшы Марк Саксер Алматыда геосаяси қақтығыс пен либералдық емес көтеріліс туралы жаңа кітабын таныстырды. Ол либералдық халықаралық тәртіптің ыдырауы ұлы державалардың бәсекелестігімен «қасқырлар әлемін» қалыптастырады деп есептейді. Саксердің пікірінше, бұл үдерістер Орталық Азияда қазірдің өзінде жүріп жатыр.
Негізгі фактілер
- Марк Саксердің «Геополитический конфликт в мире волков» кітабын Bloomsbury баспасы шығарды.
- Ослодағы Бейбітшілік зерттеулері институты 2025 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі кез келген жылдан көп қарулы қақтығыстар мен мемлекетаралық соғыстарды тіркеді.
- Саксер Азияда 20 жылдан астам уақыт тұрып, жұмыс істейді.
- Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди Ресей президенті Владимир Путинді Украинадағы соғысты тоқтатуға шақырды.
«Қасқырлар әлемі» тұжырымдамасы
Марк Саксер Азия бойынша турнесі барысында «Геополитический конфликт в мире волков: соперничество великих держав и нелиберальное восстание против либерального порядка» кітабын таныстырады. Атау XVII ғасырдағы Томас Гоббстың «homo homini lupus est» — адам адамға қасқыр — деген сөзіне сілтеме жасап, тәртіп күйреп, күштілер әлсіздерді аулайтын әлемді сипаттайды. Саксер бірполярлықтың аяқталуы, АҚШ гегемониясының эрозиясы және ұлы державалар бәсекелестігінің қайта оралуы анархиялық әрі ретсіз әлемге көшуді білдіреді деп тұжырымдайды. Ол Ослодағы Бейбітшілік зерттеулері институтының деректеріне сүйенеді, оған сәйкес 2025 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кез келген жылдан көп қарулы қақтығыстар мен мемлекетаралық соғыстар болды.
Либералдық емес көтеріліс және либерализм дағдарысы
Саксер «либерализмнің қос дағдарысын» атап көрсетеді, онда батыс демократияларының ішіндегі либералдық емес көтерілістер — Трамп, Моди, Болсонару және Нетаньяху сияқты тұлғалар бастаған — либералдық демократияның либералдық элементтеріне шабуыл жасайды. Ол осы либералдық емес саясаттар аясында кейде бейбітшілікке шақырулар айтылатынын атап өтіп, Нарендра Модидің Владимир Путинді Украинадағы соғысты тоқтатуға шақыруын мысалға келтіреді. Саксер ірі, орта және шағын державалар материалдық, геосаяси және геоэкономикалық басымдықтармен транзакциялық әрі мүддеге бағытталған бола түседі деп есептейді. Ол жүйелі идеологиялық бәсекелестік идеясын жоққа шығарып, мұндай нарративтерді АҚШ-та туындаған және Орталық Азияда ықпалы жоқ деп атайды.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы