БҰҰ сарапшылары Беларусь сот жүйесі Лукашенко оппоненттеріне қарсы қолданылғанын мәлімдеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
БҰҰ сарапшылары Беларусь мемлекеттік институттары 2020 жылдан бері үкімет сыншыларын қамауға алу, түрмеге жабу және бақылау арқылы бірлесіп қуғындағанын анықтады. Сарапшылардың айтуынша, соттар, полиция, қауіпсіздік қызметтері, прокуратура және түрме органдары президент Александр Лукашенконың нақты немесе болжамды қарсыластарын үнсіз қалдыру үшін бірлесіп әрекет еткен. Қорытындылар 2020 жылғы тамыздағы президент сайлауынан кейін басталған жаппай наразылықтардан үш жыл өткен соң жасалды.
Негізгі фактілер
- БҰҰ сарапшылары адам құқықтары жөніндегі халықаралық міндеттемелердің жүйелі бұзылуын анықтады — қамауға алудан бастап қамауда ұстауға, соттауға және босатылғаннан кейінгі қадағалауға дейін.
- Сарапшылар Беларусь бірнеше халықаралық шартты бұзғанын мәлімдеп, 2020 жылдың мамырынан бері жасалған кейбір бұзушылықтар адамзатқа қарсы қылмыс ретінде саралануы мүмкін екенін қайталады.
- Беларусь құқық қорғау тобы «Веснаның» деректері бойынша, Беларусьте әлі де 900-ден астам саяси тұтқын бар.
- Сейсенбіде Минскіге АҚШ арнайы өкілі Джон Коул саяси тұтқындарды босату туралы Лукашенкомен алты айдағы алғашқы келіссөздер үшін келді.
Жүйелі қуғын-сүргін
БҰҰ сарапшылары адам құқықтары жөніндегі халықаралық міндеттемелердің «жүйелі» бұзылуын анықтағанын мәлімдеді — қамауға алудан бастап қамауда ұстауға, соттауға және босатылғаннан кейінгі қадағалауға дейін. Олар ерікті түрде қамауға алу, азаптау, құқықтық кепілдіктерден бас тарту, жабық сот процестері және бұрынғы тұтқындарды қудалаудың жалғасуын атап өтті. Баяндамада сот жүйесі бұзушылықтарды заңдастырып, құрбандарды тиімді құқықтық қорғау құралдарынан айыру арқылы шешуші рөл атқарғаны айтылады. Сарапшылар Беларусь бірнеше халықаралық шартты бұзғанын мәлімдеп, 2020 жылдың мамырынан бері жасалған кейбір бұзушылықтар, соның ішінде қудалау және бас бостандығынан айыру, адамзатқа қарсы қылмыс ретінде саралануы мүмкін екені туралы бұрынғы тұжырымдарын қайталады.
Саяси тұтқындар және дипломатия
Бұрынғы саяси тұтқын және Нобель бейбітшілік сыйлығының лауреаты Алесь Беляцкий өткен айда Reuters агенттігіне берген мәлімдемесінде, АҚШ-тың Минскімен өзара әрекеттесуі арқылы қол жеткізілген жақындағы тұтқындарды босатуға қарамастан, «қуғын-сүргін машинасы жұмысын жалғастыруда» деді. Сейсенбіде Минскіге АҚШ арнайы өкілі Джон Коул саяси тұтқындарды босату туралы Лукашенкомен алты айдағы алғашқы келіссөздер үшін келді. Беларусь құқық қорғау тобы «Веснаның» деректері бойынша, Беларусьте әлі де 900-ден астам саяси тұтқын бар.