Өзбекстанда 2039 жылға қарай ерлер үшін зейнет жасын 63-ке, әйелдер үшін 58-ге көтеру ұсынылды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Өзбекстан Экономика және қаржы министрлігі президент жарлығының жобасын жариялады, онда 2039 жылға қарай ерлер үшін зейнет жасын 60-тан 63-ке, әйелдер үшін 55-тен 58-ге көтеру ұсынылады. СОВАЗ порталында қоғамдық талқылауға шығарылған жоба 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап жыл сайын үш айға арттыруды көздейді. Құжат сонымен қатар зейнет алдындағы жастағы азаматтар үшін жұмыспен қамту кепілдіктерін қамтиды және жұмыссыздардың мерзімінен бұрын зейнетке шығу құқығын сақтайды.
Негізгі фактілер
- Жоба 2039 жылға қарай ерлер үшін зейнет жасын 63-ке, әйелдер үшін 58-ге, қазіргі 60 және 55 жастан көтеруді ұсынады.
- Жыл сайын үш айға арттыру 2028 жылғы 1 қаңтардан басталады, 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап бір жыл бұрын зейнетке шығудың қолданыстағы тәртібі жойылғаннан кейін.
- Жоба зейнет алдындағы жастағы азаматтар үшін жұмыспен қамту кепілдіктерін енгізеді, жас бойынша жұмыстан шығаруға немесе жұмысқа қабылдаудан бас тартуға тыйым салады.
- 2028 жылғы 1 сәуірден бастап зейнетақыны есептеу үшін жалақының шекті мөлшері 12-ден 13 базалық шамаға дейін көтеріледі, зейнетке шығуды кейінге қалдырған кезде одан әрі артады.
- Жас бойынша зейнетақы үшін ең төменгі еңбек өтілі 2034 жылға қарай 7-ден 15 жылға дейін жыл сайын артады.
Зейнет жасын көтеру
Экономика және қаржы министрлігі президент жарлығының жобасын қоғамдық талқылау үшін СОВАЗ порталында жариялады. Зейнет жасы 2039 жылға қарай ерлер үшін 60-тан 63-ке, әйелдер үшін 55-тен 58-ге дейін көтеріледі. 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап жас жыл сайын үш айға артады. Жалпы белгіленген жастан бір жыл бұрын зейнетке шығудың қолданыстағы тәртібі 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап жойылады. Министрлік шаралар өмір сүру ұзақтығының өсуін ескере отырып, зейнетақы жүйесіне қатысу кезеңі мен зейнетақы төлеу кезеңі арасындағы теңгерімді қамтамасыз етуге бағытталғанын атап өтті.
Әлеуметтік кепілдіктер
Жоба зейнет алдындағы жастағы азаматтарды жұмыстан шығаруға немесе жұмысқа қабылдаудан бас тартуға тыйым салады. Жұмыссыз азаматтар жалпы белгіленген жастан екі жыл бұрын зейнетке шығу құқығын сақтайды. Зейнеткерлер үшін салықтық, көліктік және медициналық жеңілдіктер сақталады. Жерасты және зиянды жұмыстарда толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін 50–55 жастағы ерлер мен 45–50 жастағы әйелдер жеңілдікті зейнетақы құқығын сақтайды. Ерлер 60 жастан, әйелдер 55 жастан жинақтаушы зейнетақы қаражатын алу құқығына ие болады.
Зейнетақыны есептеудегі өзгерістер
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнетақыны есептеу үшін жалақының бесжылдық кезеңі 20 жылға жеткенше жыл сайын бір жылға артады. Зейнетақыны есептеуден азаматтың ең төменгі табысы бар кезеңнің 10% алынып тасталады. Жас бойынша зейнетақы үшін ең төменгі еңбек өтілі 2034 жылға қарай 7-ден 15 жылға дейін артады. Ең төменгі өтілі жоқ азаматтар жалпы белгіленген зейнет жасынан бес жыл өткен соң жас бойынша жәрдемақы алу құқығын сақтайды. 2028 жылғы 1 сәуірден бастап зейнетақыны есептеу үшін жалақының шекті мөлшері 12-ден 13 базалық шамаға дейін, алты айға кейінге қалдырғанда 14-ке, 12 айға кейінге қалдырғанда 15-ке дейін көтеріледі.
12 дереккөз
Уақыт · артта қалуы