КТК теңіз терминалын қалпына келтірді, қазақстандық мұнай экспорты тамызда 22% өсті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Каспий құбыр консорциумы (КТК) Новороссийск маңындағы теңіз терминалында жаңа ВПУ-2 шығарылатын айлақ құрылғысын іске қосып, жобаланған қайта тиеу схемасын толық қалпына келтірді. Тамызда КТК жүйесі бойынша айдау шілдеге қарағанда 22%-ға өсіп, 6,288 млн тоннаға жетті, бұл қазақстандық мұнайды қайта тиеудің 25%-ға артуы есебінен болды. Қалпына келтіру 2025 жылғы қарашада ұшқышсыз катерлер шабуылы салдарынан бұрынғы ВПУ-2 зақымданғаннан кейін жүзеге асты.
Негізгі фактілер
- КТК сәтті гидросынақтардан кейін Новороссийск маңындағы теңіз терминалында ВПУ-2 іске қосты; Aegean Dream танкері «Теңізшевройлдан» CPC Blend мұнайының алғашқы партиясын 127 мың тонна қабылдады.
- Тамызда КТК жүйесі бойынша экспорттық айдау шілдеге қарағанда 22%-ға өсіп, 6,288 млн тоннаға (тәулігіне шамамен 1,6 млн баррель) жетті.
- КТК арқылы қазақстандық мұнайды қайта тиеу 25%-ға өсіп, тамызда 5,7 млн тоннаға жетті, ал құбыр арқылы ресейлік мұнай экспорты 0,55 млн тоннаға дейін төмендеді.
- Қаңтар–тамыз айларында КТК арқылы жинақталған қайта тиеу көлемі 44,8 млн тоннаны құрады, бұл 2025 жылғы рекордтық 48,9 млн тоннадан шамамен 8%-ға артта.
- Бұрынғы ВПУ-2 2025 жылғы қарашаның соңында ұшқышсыз катерлер шабуылы салдарынан зақымданып, тиеу қуатын уақытша қысқартты.
ВПУ-2 іске қосылуы
КТК Новороссийск маңындағы Оңтүстік Озереевка кентіндегі теңіз терминалында жаңа ВПУ-2 шығарылатын айлақ құрылғысын іске қосты. Жабдық кешенді гидросынақтардан сәтті өтіп, жұмысқа қосылды: жаңартылған айлақтан Aegean Dream танкері «Теңізшевройл» компаниясынан CPC Blend сұрыпты мұнайдың алғашқы партиясын 127 мың тонна қабылдады. КТК бас директоры Николай Горбань монтаждау, баптау және іске қосу операциясы бірегей прецедент болғанын атап өтті: бұған дейін отандық компаниялар шығарылатын айлақ құрылғыларымен мұндай жобаларды жүзеге асырмаған. Жаңа ВПУ Drydocks World Dubai верфінде барлық акционерлердің, соның ішінде Қазақстан, Chevron, Exxon және «Транснефтьтің» талаптарын ескере отырып жасалды. Құрылғы жабық айналмалы механизмге, ескірген жүзу цистерналарының орнына жеке қалтқыларға және су асты манифольдінің автономды сонарына ие болды, ол диспетчерлерге толқындар мен ағыстардың күшін нақты уақыт режимінде жеткізеді.
Экспорттың қалпына келуі
ВПУ-2 іске қосылуы консорциумға жобаланған қайта тиеу схемасын толық қалпына келтіруге мүмкіндік берді — енді оператордың қарамағында бір уақытта тиеуге дайын үш айлақ қайтадан бар. Reuters салалық дереккөздерінің мәліметінше, тамызда КТК жүйесі бойынша экспорттық айдау шілдеге қарағанда 22%-ға секіріп, 6,288 млн тоннаға (тәулігіне шамамен 1,6 млн баррель) жетті. Өсімнің қозғаушы күші қазақстандық шикізат болды, оны қайта тиеу төрттен бірге өсті — шілдедегі 4,6 млн тоннадан тамызда 5,7 млн тоннаға дейін. Құбыр арқылы ресейлік мұнай экспорты тамызда 0,55 млн тоннаға дейін шамалы төмендеді. Ағымдағы жылдың сегіз айында КТК арқылы жинақталған қайта тиеу көлемі 44,8 млн тоннаны құрады, бұл рекордтық 2025 жылдың сәйкес кезеңінің қарқынынан (48,9 млн тонна) шамамен 8%-ға артта.
Зақымдар мен болжам
Бұрынғы ВПУ-2 құрылғысы өткен жылдың қараша айының соңында ұшқышсыз катерлер шабуылы салдарынан алған зақымдарға байланысты істен шықты. Сол кезеңде ВПУ-3 жоспарлы техникалық қызмет көрсетуден өтіп жатқан жағдайда, тиеу уақытша жалғыз жұмыс істеп тұрған нүкте арқылы жүргізіліп, экспорттаушылар үшін тәуекелдер туғызды. Жинақталған көлемдердің динамикасына Новороссийск акваториясындағы қауіптерге байланысты шілдедегі мерзімді тоқтаулар әсер етті. Қыркүйекте сарапшылар Қарашығанақтағы жоспарлы жөндеуге байланысты тәуліктік тиеудің 1,5 млн баррельге дейін қысқа мерзімді түзетілуін болжайды. ВПУ-2 іске қосылуы Қазақстанның басты экспорттық бағытына күзгі дауылдар маусымында тұрақтылықты кепілдендіреді.