Қазақстанда QR төлемдерді ҚҚС-тан босату ұсынылды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ұлттық банк пен Қазақстан үкіметі QR төлемдерді қосылған құн салығынан босату ұсынысын пысықтап жатыр, деп хабарлады 2026 жылғы 15 қыркүйекте Ұлттық банк төрағасының орынбасары Бинұр Жаленов. Бұл шара ҚҚС-тан босатылған карталық есеп айырысулармен тең жағдай жасауға бағытталған. Ұсыныс тұжырымдамалық қолдау тапты және Құрылтайдың қарауына енгізіледі.
Негізгі фактілер
- QR төлемдерді ҚҚС-тан босату ұсынысы 2026 жылдың тамыз айының соңында жобалық кеңсе отырысында талқыланып, тұжырымдамалық қолдау тапты.
- Ұлттық банк төрағасының орынбасары Бинұр Жаленов бастаманы 2026 жылғы 15 қыркүйекте үкіметте өткен баспасөз мәслихатында жариялады.
- Қолданыстағы Салық кодексінде карталық есеп айырысулар ҚҚС-тан босатылған, ал ұсыныс QR төлемдер үшін тең жағдай жасауға бағытталған.
- Ұлттық банк пен үкімет қазір егжей-тегжейлерді пысықтап жатыр, содан кейін құжат Құрылтайдың қарауына енгізіледі.
- Бірыңғай QR Қазақстанда 2026 жылдың шілдесінде іске қосылды және кәсіпкерлерге әртүрлі банк клиенттерінен бір QR код арқылы төлем қабылдауға мүмкіндік береді.
ҚҚС-тан босату ұсынысы
QR төлемдерді ҚҚС-тан босату ұсынысы алғаш рет 2026 жылдың тамыз айының соңында Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсе отырысында айтылды. Ұлттық банк төрағасының орынбасары Бинұр Жаленов бастама ҚҚС-тан босатылған карталық есеп айырысулармен тең жағдай жасау үшін қажет екенін мәлімдеді. Ұсыныс тұжырымдамалық қолдау тапты, ал Ұлттық банк қазір үкіметпен бірлесіп егжей-тегжейлерді пысықтап жатыр. Пысықтау аяқталғаннан кейін құжат түпкілікті шешім қабылдайтын Құрылтайдың қарауына енгізіледі.
Банк комиссияларына әсері
Жаленов ҚҚС-тан босатудың бизнес пен тұтынушылар үшін комиссияларға тікелей әсерін бағалау қиын екенін, өйткені әр банк өз тарифтерін дербес белгілейтінін атап өтті. Банк комиссиясы бірнеше құрамдастан тұрады: банкаралық интерчейндж, төлем жүйесіне төлем және банктің өз комиссиясы. 2022-2023 жылдары кәсіпкерлер үшін комиссиялар орта есеппен 2-2,5 пайызды құраса, қазір банкке байланысты 1-1,5 пайыз деңгейінде. Ұлттық банк бірыңғай QR және басқа төлем шешімдері банктер арасындағы бәсекені күшейтіп, бизнес шығындарының одан әрі төмендеуіне әкелуі мүмкін деп күтеді.
Бірыңғай QR
Бірыңғай QR Қазақстанда 2026 жылдың шілдесінде іске қосылды және кәсіпкерлерге әртүрлі банк клиенттерінен бір QR код арқылы төлем қабылдауға мүмкіндік береді. Бұрын бизнеске әртүрлі банк клиенттерінен төлем қабылдау үшін жиі бірнеше терминал қажет болатын. Жүйе іске қосылғаннан кейін кәсіпкерлер комиссия мөлшеріне шағымданды, ал Ұлттық банк бірыңғай QR арқылы төлем қабылдау кезіндегі бизнес шығындары банк картасымен жасалатын ұқсас операцияның құнынан аспауы керек деп мәлімдеді.