Ғалымдар 3 миллиард жыл бұрын су жанартауларды қоректендіргенін анықтады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Геологтар судың 3 миллиард жылдан астам уақыт бұрын жанартау белсенділігіне әсер еткенін көрсететін дәлелдер тапты. Жаңалық Батыс Австралиядағы Пилбара кратонының ежелгі тау жыныстарын зерттеуге негізделген. Нәтижелер Жер беті мен қойнауы арасындағы су айналымы бұрын ойлағаннан әлдеқайда ерте басталғанын көрсетеді.
Негізгі фактілер
- Зерттеу Батыс Австралиядағы Пилбара кратонының 3 миллиард жылдан астам бұрын қалыптасқан тау жыныстарын зерттеуге негізделген.
- Жұмысты Аделаида университетінің геохимигі доктор Эрик Ванденбург басқарды.
- Нәтижелер Nature Communications журналында жарияланды.
- Зерттеушілер қазіргі плиталар тектоникасы пайда болғанға дейін судың мантияға қалай жеткенін түсіндіретін «дрипдукция» деп аталатын механизмді ұсынды.
Ежелгі тау жыныстары ерте су айналымын ашады
Аделаида университетінің геохимигі доктор Эрик Ванденбург бастаған халықаралық топ Батыс Австралиядағы Пилбара кратонының ежелгі тау жыныстарын зерттеді. Талдау судың жер бетінен тереңге еніп, қазіргі Тынық мұхиты отты сақинасындағы жанартауларға ұқсас жанартауларды қоректендірген магманың қалыптасуына қатысқанын көрсетті. Nature Communications журналында жарияланған нәтижелер Жер беті мен қойнауы арасындағы су айналымы ғалымдар ойлағаннан әлдеқайда ерте басталуы мүмкін екенін көрсетеді. Доктор Ванденбург ежелгі тау жыныстары миллиардтаған жыл бұрынғы Жер жағдайларын зерттеуге сирек мүмкіндік беретінін атап өтті.
Дрипдукция: плиталар тектоникасына дейінгі механизм
Зерттеушілер қазіргі плиталар тектоникасы орнағанға дейін суды мантияға басқа геологиялық механизм тасымалдауы мүмкін деп болжайды. Олар бұл процесті «дрипдукция» деп атады: тығыз, суға бай, салқынырақ сыртқы қыртыс бөліктері мезгіл-мезгіл шөгіп, ыстық мантияға құлап, өзімен бірге суды алып кеткен. Төмен түскенде бұл қыртыс бөліктері мантияға су бөліп, магманың пайда болуына ықпал етті, ол көтеріліп, жанартаулар арқылы атқылап, миллиардтаған жыл бойы сақталған тау жыныстарына айналды. Доктор Ванденбург Жер ол кезде қазіргідей жұмыс істемегенімен, кейбір негізгі процестердің бұрыннан бар болғанын атап өтті.
Ерте Жер үшін маңызы
Жаңалық геологияның маңызды сұрағына жауап береді: Жер беті мен терең қойнауы арасындағы материал алмасу қаншалықты ерте басталды. Судың жер астына алғаш рет қашан терең ене бастағанын анықтау маңызды, өйткені бұл процесс жанартау белсенділігіне, континенттердің өсуіне және тіршілікке қажетті заттардың қозғалысына әсер етеді.