Қазақстандағы ШОБ санының азаюы бизнестің жабылуын емес, салық мәртебесінің өзгеруін көрсетеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Қазақстандағы жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 200 мыңға азайды. Экономист Аманжан Жамалов бұл төмендеуді негізінен жаңа Салық кодексі бойынша жеке кәсіпкерлердің өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнайы салық режиміне ауысуымен байланыстырады. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарды қосқанда тіркелген субъектілердің жалпы саны сол кезеңде 20,4%-ға өсіп, 2,939 миллионға жетті.
Негізгі фактілер
- Қазақстандағы жұмыс істеп тұрған ШОБ субъектілерінің саны 2026 жылғы 1 қаңтардағы 2,175 миллионнан 1 шілдеде 1,975 миллионға дейін — 200 мыңға азайды.
- Ұлттық экономика министрлігі өзін-өзі жұмыспен қамтығандарды қосқанда субъектілердің жалпы саны 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 20,4%-ға өсіп, 2,939 миллионға жеткенін хабарлайды.
- Ұлттық банктің іскерлік белсенділік индексі 2026 жылғы шілдеде 49,8 құрады: өндіріс — 52,2, сауда — 46,6.
- Halyk Bank-тің Halyk Business Index 2026 жылғы қаңтар-шілде аралығында 103,4%-ға жетіп, баяу кеңеюді көрсетеді.
Статистикалық өзгеріс
Ұлттық статистика бюросы 2026 жылғы 1 қаңтарда 2,175 миллион жұмыс істеп тұрған ШОБ субъектісін, ал 1 шілдеде 1,975 миллионды тіркеді. Бюро 200 мыңға азаюдың едәуір бөлігін жаңа Салық кодексі бойынша жеке кәсіпкерлердің өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнайы салық режиміне ауысуымен байланыстырады. Экономист Аманжан Жамалов бұрынғы жеке кәсіпкер басқа мәртебеде жұмысын жалғастырып, салық төлей алатынын атап өтті. Ұлттық экономика министрлігі 2026 жылдың ортасына қарай өзін-өзі жұмыспен қамтығандарды қосқанда 2,440 миллионға қарсы 2,939 миллион субъектіні санады.
Іскерлік белсенділік көрсеткіштері
Ұлттық банктің ай сайынғы іскерлік белсенділік индексі 2026 жылғы шілдеде 49,8 құрады, бұл өсу мен құлдырауды бөлетін 50 балдық шектен сәл төмен. Өндіріс 52,2, құрылыс — 51,8, қызмет көрсету — 50,4 көрсетті, ал сауда мен тау-кен өндірісі төмендеу аймағында қалды — 46,6 және 47,2. Halyk Bank-тің банктік транзакцияларға негізделген Halyk Business Index 2026 жылғы қаңтар-шілде аралығында 103,4%-ға жетті. Жамалов бұл көрсеткіштер белсенділіктің өсіп немесе төмендеп жатқаны туралы сұраққа ғана жауап беретінін, бірақ нақты бизнестің реформадан кейін өзін қалай сезінетінін көрсетпейтінін айтты.