Вьетнам тарифтік соғыстан кейін АҚШ-тың басты жеткізушісі ретінде Қытайды басып озды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Вьетнам Қытайды басып озып, Вашингтонның тарифтік соғысы өндірушілерді өндірісті көшіруге мәжбүрлегеннен кейін АҚШ импортының ең ірі көзіне айналды. Вьетнамның АҚШ-қа экспорты 2024 жылғы 142 млрд доллардан 2025 жылы 201 млрд долларға дейін өсті, ал Қытай экспорты сол кезеңде 463 млрд доллардан 327 млрд долларға дейін қысқарды. Бұл ауысым тарифтік күйзелісті де, Вьетнамның көпжылдық экспортқа бағытталған реформаларын да көрсетеді.
Негізгі фактілер
- Федералдық резервтік жүйе экономистерінің деректері бойынша, Вьетнамның АҚШ-қа экспорты 2024 жылғы 142 млрд доллардан 2025 жылы 201 млрд долларға дейін өсті.
- Қытайдың АҚШ-қа экспорты 2024 жылғы 463 млрд доллардан 2025 жылы 327 млрд долларға дейін қысқарып, 136 млрд доллардан астам жоғалтты.
- Вьетнам Қытайдың американдық нарықта жоғалтқан экспорт көлемінің шамамен 59 млрд долларын иеленді.
- Үндістанның АҚШ-пен сауда профициті 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 58,4 млрд долларға жетті, бұл Вьетнам профицитінен екі есеге жуық аз.
- Вьетнам 1986 жылы «Дой Мой» реформалар бағдарламасын іске қосып, жоспарлы социалистік экономикадан социалистік бағдарланған нарықтық экономикаға көшті.
Тарифтік соғыс салдарынан ауысым
АҚШ президенті Дональд Трамптың Қытайға қатысты тарифтік саясаты Вьетнам экспортының қарқынды өсуінде шешуші рөл атқарды. АҚШ Қытай тауарларына баж салығын күрт көтергеннен кейін көптеген компаниялар өндірістің бір бөлігін Қытайдан басқа елдерге көшіре бастады. Вьетнам мұндай компаниялар үшін ең тартымды бағыттардың біріне айналды. Мысалы, американдық жиһаз өндірушісі TOV Furniture бір жыл ішінде жеткізу құрылымын өзгертті: бұрын тауарлардың 60%-ы Қытайдан, 25%-ы Вьетнамнан келсе, енді арақатынас керісінше.
«Дой Мой» реформалары
Сарапшылар Вьетнамның қазіргі табысын тек АҚШ пен Қытай арасындағы қарама-қайшылықпен түсіндіруге болмайды деп есептейді. Ел бірнеше онжылдық бойы экспортқа бағытталған экономикалық модельді қалыптастырды. 1980-жылдары Вьетнам үкіметі «Дой Мой» («Жаңару») реформалар бағдарламасын іске қосып, кедей әрі жабық елді әлемдегі ең жылдам дамып келе жатқан экономикалардың біріне айналдырды. 1986 жылға дейін Вьетнамда қатаң жоспарлы социалистік экономика болды, онда мемлекет не өндіру керектігін және қандай бағамен сату керектігін шешетін. Жүйе дағдарыстарға, азық-түлік тапшылығына және өнеркәсіптің тоқтауына әкеліп соқты, бұл үкіметті саяси бақылауды сақтай отырып, экономиканы ырықтандырып, «социалистік бағдарланған нарықтық экономика» деп аталатын жаңа модельді жариялауға итермеледі.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы