ALICE эксперименті ЦЕРН-де алғаш рет ядролардағы глюондардың таралуын өлшеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
ЦЕРН-дегі ALICE эксперименті алғаш рет J/ψ бөлшегінің когерентсіз фотопайда болуын көпөлшемді өлшеп, атом ядролары ішіндегі глюондардың таралуын көрсетті. Өлшеу әрекеттесу энергиясы мен импульс берілуін қадағалап, глюон құрылымының бұрын-соңды болмаған дәлдіктегі бейнесін береді. Зерттеуді Канзас университетінің физигі Даниэль Тапиа Такаки басқарды, нәтижелер Physical Review Letters журналында жарияланды.
Негізгі фактілер
- ЦЕРН-нің Үлкен адрон коллайдеріндегі ALICE эксперименті алғаш рет J/ψ бөлшегінің когерентсіз фотопайда болуын көпөлшемді өлшеуді жүзеге асырды.
- Өлшеу әрекеттесу энергиясы мен импульс берілуін қадағалап, ғалымдарға ядролар ішіндегі глюондардың таралуын бұрын-соңды болмаған дәлдікпен зерттеуге мүмкіндік береді.
- Зерттеуде жетекші рөлді Канзас университетінің физигі Даниэль Тапиа Такаки атқарды, нәтижелер Physical Review Letters журналында жарияланды.
- Деректер Үлкен адрон коллайдерінің екінші жұмыс сеансы кезінде, жылдам қорғасын ядролары тікелей соқтығыспай бір-біріне жақын өткенде жиналды.
Глюондар құрылымы
Глюондар — кварктерді күшті әрекеттесу арқылы байланыстыратын бөлшектер. Көрінетін Ғаламның барлық дерлік массасы глюондар мен күшті әрекеттесу тасымалдайтын энергиядан пайда болады, деп атап өтті Канзас университетінің физика және астрономия профессоры Даниэль Тапиа Такаки. Ядролар ішіндегі глюондардың әрекетін түсіну материяның масса мен құрылымға қалай ие болатынын түсіндіру үшін қажет.
Өлшеу әдістемесі
Зерттеушілер глюондар таралуындағы шағын ауытқуларды зерттеу үшін J/ψ бөлшегінің когерентсіз фотопайда болу әдісін қолданды. Бұл өлшеулерде жылдам қорғасын ядроларының айналасындағы қарқынды электромагниттік өрістер жоғары энергиялы фотондар шоғыры ретінде әрекет етеді. Осындай фотондардың бірі басқа ядроға түскенде, ол қысқа уақытқа J/ψ бөлшегін тудыруы мүмкін, ал оның пайда болуы глюон құрылымының сезімтал көрсеткіші қызметін атқарады. J/ψ бөлшегінің когерентсіз пайда болуы глюон тығыздығының жергілікті өзгерістерін анықтауға мүмкіндік береді, бұл протоннан да кіші құрылымдарды зерттеуге жол ашады.