АҚШ апелляциялық соты Джэксон тұрғындарының таза суға конституциялық құқығы жоқ деп шешті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
АҚШ-тың Бесінші аймақтық апелляциялық соты Миссисипи штатындағы Джэксон қаласына қарсы қала тұрғындарына қорғасынмен ластанған суды әдейі ішкізді деген айыппен берілген талап арызды қабылдамау туралы шешімді растады. Судья Курт Энгельхардт Конституция мұндай зияннан дене тұтастығын қорғамайды деп шешті. Бұл шешім 2015 жылдан бері Джэксон суындағы қорғасын деңгейінің нормадан асып кеткені құжатпен дәлелденгеніне қарамастан шығарылды.
Негізгі фактілер
- АҚШ-тың Бесінші аймақтық апелляциялық соты жұма күні Миссисипи штатындағы Джэксон қаласына қарсы 2022 жылы берілген талап арызды қабылдамау туралы шешімді растады.
- Дональд Трамп тағайындаған судья Курт Энгельхардт болжамды құқық бұзушылықтар «ешқандай терең тамырланған конституциялық құқықты бұзбайды» деп жазды.
- АҚШ-тың кемінде тоғыз штаты мен оннан астам елі таза ауыз суға құқықты конституциялық деңгейде қорғайды.
- Джэксон халқының 80 пайыздан астамы афроамерикалықтар, ал кедейлік деңгейі елдегі орташа көрсеткіштен екі еседен астам жоғары.
- EPA-ның 2020 жылғы тексерулері Джэксон су жүйесіндегі қорғасынның жоғары деңгейін қоса алғанда, «тұрақты және алаңдатарлық бұзушылықтарды» анықтады.
Сот шешімі
АҚШ-тың Бесінші аймақтық апелляциялық соты Миссисипи штатындағы Джэксон қаласына қарсы қала тұрғындарына қорғасынмен ластанған суды әдейі ішкізді деген айыппен берілген талап арызды қабылдамау туралы шешімді растады. Алғаш рет 2022 жылы берілген талап арызда ластану Джэксон тұрғындарының дене тұтастығына конституциялық құқығын бұзды деп айтылған. Дональд Трамп тағайындаған судья Курт Энгельхардт «Конституция үкіметтің әрбір бұзушылығы үшін өтемақы қарастырмайды» деп мәлімдеді. Энгельхардт болжамды құқық бұзушылықтар «өкінішті болғанымен, ешқандай терең тамырланған конституциялық құқықты бұзбайды» деп қосты. Ол сондай-ақ «қоғамдық денсаулық дағдарысы кезінде лауазымды тұлғалардан шынайы ақпарат алуға конституциялық құқық» жоқ деп шешті.
Джэксондағы су ластануы
2015 жылы Миссисипи штаты Денсаулық сақтау департаментінің лауазымды тұлғалары Джэксон су құбырындағы қорғасын деңгейінің жоғарылағанын анықтады, бірақ Grist басылымының репортажына сәйкес, бұл туралы алты ай бойы үндемеді. EPA лауазымды тұлғалары 2020 жылы тексеру жүргізіп, су қауіпсіздігі саясатының «тұрақты және алаңдатарлық бұзушылықтарын», соның ішінде ағып кету, коррозия және бүкіл жүйе бойынша қорғасынның жоғары деңгейін анықтады. Қалалық, штаттық немесе федералдық ешбір ведомство мәселені шешпеді, ал тұрғындар қорғасын деңгейі қауіпсіз емес суды ішуді жалғастырды. Талапкер Присцилла Стерлингтің балаларына қорғасынмен улану диагнозы қойылды, бұл 2022 жылғы талап арызға сәйкес мидың қайтымсыз зақымдалуына әкелуі мүмкін. Джэксон тұрғындарының төрттен бірі — балалар, олар қорғасынмен уланудың өмір бойғы салдарына ерекше осал.
Штаттар мен әлемдегі қорғау
АҚШ-тың кемінде тоғыз штаты мен оннан астам елі таза ауыз суды конституциялық құқық ретінде қорғайды. Нью-Йорк штатының Конституциясы 2021 жылғы түзетуден кейін «әр адамның таза ауа мен суға, сондай-ақ салауатты қоршаған ортаға құқығы бар» деп жариялайды. Массачусетс 1972 жылдан бері «таза ауа мен суға құқықты» конституциялық деңгейде қорғайды. Уругвай мен Оңтүстік Африка Республикасы сияқты елдер таза суға құқықты өз конституцияларында бекітеді.