Түркия Білім министрлігі 2016 жылдан бері MESEM-де 37 бала қаза тапқанын хабарлады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Түркия Ұлттық білім министрлігі 2026 жылғы 3 қыркүйектегі парламенттік жауапта 2025–2026 жылдары MESEM кәсіптік оқыту орталықтарында 37 бала қаза тауып, 9950 өндірістік жазатайым оқиға болғанын мәлімдеді. Бұл сандар 2016 жылдан бері 13 қаза тапқан және 3080 жазатайым оқиға туралы айтылған 23 маусымдағы жауапқа қайшы келеді. Eğitim-İş кәсіподағының жетекшісі Кадем Озбай министрліктен айырмашылықты түсіндіруді және жауапкершілік алуды талап етті.
Негізгі фактілер
- Ұлттық білім министрлігі 2026 жылғы 3 қыркүйектегі парламенттік жауапта 2025–2026 жылдары MESEM орталықтарында 37 бала қаза тауып, 9950 өндірістік жазатайым оқиға болғанын хабарлады.
- 2026 жылғы 23 маусымдағы парламенттік жауапта 2016 жылдан бері MESEM орталықтарында 13 бала қаза тауып, 3080 жазатайым оқиға болғаны айтылған.
- Eğitim-İş бас төрағасы Кадем Озбай екі сан арасындағы айырмашылық статистикалық дау емес, балалардың өмірі екенін мәлімдеді.
- Озбай соңғы үш айда 6000-нан астам жазатайым оқиға болып, тағы 24 бала өлімге ұшырағанын айтты.
- Озбай министрлік мойындаған 9950 жазатайым оқиға мен 37 өлім айсбергтің ұшы ғана екенін алға тартты.
Министрліктің қарама-қайшы деректері
Ұлттық білім министрлігі Түркия Ұлы Ұлттық Жиналысына үш ай ішінде екі түрлі сандар жиынтығын ұсынды. 2026 жылғы 23 маусымда министрлік 2016 жылдан бері MESEM орталықтарында 3080 өндірістік жазатайым оқиға және 13 бала қаза тапқанын хабарлады. 2026 жылғы 3 қыркүйекте министрлік тек 2025 және 2026 жылдары 9950 жазатайым оқиға және 37 бала қаза тапқанын хабарлады. Қыркүйектегі сандар маусымдағы деректермен салыстырғанда 6000-нан астам жазатайым оқиғаға және 24 өлімге өскенін көрсетеді.
Кәсіподақ сыны
Eğitim-İş бас төрағасы Кадем Озбай министрлік айырмашылықты дереу түсіндіріп, жауапкершілік алуы керек екенін мәлімдеді. Озбай парламентке берілген екі жазбаша жауап жасыруға тырысқан балалар еңбегі мен кісі өлімін әшкерелейтінін айтты. Ол министрлік не шындықты ашқысы келмейді, не MESEM орталықтарында болып жатқан жағдайды қадағалайтын бақылау тетіктері жоқ деп мәлімдеді. Озбай «бір күн мектеп, төрт күн жұмыс орны» деп ұсынылған модельде балалардың іс жүзінде аптасына алты күн жұмыс істеуге мәжбүрленетінін айтты. Ол MESEM-ді кәсіптік білім беру моделі емес, балалар еңбегі деп атап, өлім мен жарақаттар MESEM-нің кісі өлімі екенін көрсететінін айтты.
Есепке алынбаған жағдайлар
Озбай қысым, зорлық-зомбылық, қорлау және өлім қорқынышынан психологиялық жарақат алған он мыңдаған бала министрлік деректеріне енбегенін айтты. Ол министрлік мойындаған 9950 жазатайым оқиға мен 37 өлім айсбергтің ұшы ғана екенін мәлімдеді. Озбай жарақат алған, бірақ ауруханаға жеткізілмей, жазатайым оқиға тіркелмей жұмысын жалғастырған жүздеген бала есепте жоқ екенін айтты.