Бішкектегі ШЫҰ саммиті қатысушы елдер арасындағы келіспеушіліктерді ашып көрсетті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қырғызстанның Бішкек қаласында 31 тамыз – 1 қыркүйек аралығында өткен Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммиті ұйымның құрылғанына 25 жыл толуын атап өтті. Қытай, Үндістан, Ресей және Пәкістан басшылары Украина мен екіжақты дауларға қатысты пікірлері алшақтап, Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди Ресей президенті Владимир Путинді соғысты тоқтатуға шақырды. Келіспеушіліктер ұйымның геосаяси қарсыластар арасында ортақ стратегиялық бағыт қалыптастырудағы қиындықтарын айқындады.
Негізгі фактілер
- ШЫҰ құрамына қазір он мемлекет мүше: Қытай, Үндістан, Ресей, Иран, Пәкістан, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан.
- Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди саммит барысында Ресей президенті Владимир Путинді Украинадағы соғысты «адамзат үшін» тоқтатуға шақырды.
- ҚХР төрағасы Си Цзиньпин ШЫҰ аясында жасанды интеллект орталықтарын құруды ұсынды.
- Өзбекстан өнеркәсіптік ынтымақтастық тетігін ұсынды, ал Қырғызстан ШЫҰ бірлескен жобалары үшін Тамчы арнайы қаржы-инвестициялық аймағын алға тартты.
- Тәжікстан аймақтық цифрлық агроэкологиялық платформа құруды жақтады.
Саммиттегі келіспеушіліктер
ҚХР төрағасы Си Цзиньпин мен Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди өткен жылғы саммиттен айырмашылығы ресми екіжақты кездесу өткізген жоқ. Моди мен Пәкістан премьер-министрі Шахбаз Шариф болжамды түрде бір-біріне тіл тигізіп қалды. Моди Ресей президенті Владимир Путинді Украинадағы соғысты «адамзат үшін» тоқтатуға тікелей шақырды. Бұл Украина президенті Владимир Зеленскийдің Қытай Ресейге Украинада ядролық қару қолданбау туралы ультиматум қойғанын хабарлағанынан кейін көп ұзамай орын алды, Қытай бұл мәлімдемені жоққа шығармады.
Институционалдық ұсыныстар
Саммитте институционалдық дамуға қатысты сенімге лайық ұсыныстар айтылды. Си жасанды интеллект орталықтарын ұсынды, Өзбекстан өнеркәсіптік ынтымақтастық тетігін ұсынды, ал Қырғызстан ШЫҰ бірлескен жобалары үшін Тамчы арнайы қаржы-инвестициялық аймағын алға тартты. Қырғызстан сондай-ақ бірлескен даму банкінің штаб-пәтерін Бішкекте орналастыруды жақтады. Тәжікстан аймақтық цифрлық агроэкологиялық платформаны алға тартты.
Ұйымның шектеулері
ШЫҰ бірнеше геосаяси қарсыласты біріктіреді, бұл ұйымның НАТО аналогына айналуын елестетуді қиындатады. ШЫҰ-ға мүшелеріне дәйекті саясат жүргізуді таңу үшін қажетті институционалдық деңгей жетіспейді. Оның басты державалары бір-біріне ортақ стратегиялық бағыт белгілеу үшін жеткілікті ықпал ете алмайды. ШЫҰ-да қазірдің өзінде Ташкенттегі Аймақтық терроризмге қарсы құрылым (РАТС) сияқты тұрақты құрылымдар бар.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы