АҚШ бастаған соғыстар 11 қыркүйектен кейін 4,5 млн адамның өмірін қиды, 38 млн босқынға айналды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Браун университетінің Costs of War жобасының деректері бойынша, 11 қыркүйектегі терактілерден кейін басталған АҚШ бастаған соғыстар кемінде 4,5 миллион адамның өмірін қиып, 38 миллионнан астам адамды үйлерін тастап кетуге мәжбүрледі. Ауғанстан, Ирак және басқа елдерді қамтыған қақтығыстар АҚШ-тың сыртқы саясатын бір буынға өзгертті. Тек Ауғанстанның өзінде тікелей шығын 176 000 адамды құрады, ал азық-түлік қауіпсіздігінің жетіспеушілігі соғыстан кейін 62 пайыздан 92 пайызға дейін өсті.
Негізгі фактілер
- Браун университетінің Costs of War жобасы 2001 жылдан бері АҚШ бастаған соғыстар тікелей немесе жанама түрде 4,5-тен 4,7 миллионға дейін адамның өмірін қиғанын бағалайды.
- 11 қыркүйектен кейін басталған соғыстар салдарынан 38 миллионнан астам адам үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды.
- Costs of War жобасының бағалауы бойынша, Ауғанстанда соғыс салдарынан шамамен 176 000 адам қаза тапты.
- Ауғанстандағы азық-түлік қауіпсіздігінің жетіспеушілігі соғысқа дейінгі 62 пайыздан соғыстан кейін 92 пайызға дейін өсті.
- 2021 жылы тәліптер АҚШ бастаған 20 жылға жуық қақтығыстан кейін Ауғанстандағы бақылауды қалпына келтірді.
Адам шығыны
Браун университетінің Уотсон институтының Costs of War жобасы 2001 жылдан бері АҚШ бастаған соғыстар тікелей немесе жанама түрде 4,5-тен 4,7 миллионға дейін адамның өмірін қиғанын бағалайды. Бұл көрсеткіш шамамен 940 000 тікелей өлімді және аурулар, дұрыс тамақтанбау мен денсаулық асқынуларынан болған 3,6-дан 3,8 миллионға дейін жанама өлімді қамтиды. Сол жобаның деректері бойынша, 38 миллионнан астам адам үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды. 2001 жылдан бері әр жыл сайын американдық күштер әлемнің қандай да бір елін бомбалап, миллиондаған адамның өмірін қиратты.
Ауғанстандағы ең ұзақ соғыс
2001 жылдың 7 қазанында АҚШ Ауғанстанда «Мызғымас еркіндік» операциясын бастады, тәліптер бірнеше апта ішінде құлады. Соғыс АҚШ-тың төрт президенті тұсында 20 жылға жуық созылып, ел тарихындағы ең ұзақ қақтығысқа айналды. Costs of War жобасының бағалауы бойынша, соғыс салдарынан шамамен 176 000 адам қаза тапты. Аштық, аурулар мен емделмеген жарақаттар тағы жүздеген мың адамның өмірін қиды, ал жарылмаған оқ-дәрілер мен миналар бейбіт тұрғындарды өлтіріп, мүгедек етуді жалғастыруда. Азық-түлік қауіпсіздігінің жетіспеушілігі соғысқа дейінгі ауғандықтардың 62 пайызынан соғыстан кейін 92 пайызға дейін өсті. 2021 жылы тәліптер Ауғанстандағы бақылауды қалпына келтірді.
Иракқа басып кіру
2003 жылы Иракқа басып кіру елде жаппай қырып-жоятын қару бар деген жалған сылтаумен жүргізілді. Омар, сол кездегі ирактық студент, Al Jazeera-ға басып кіргеннен кейін «бәрі өзгерді» деп айтты. Ирактағы соғыс 11 қыркүйектен кейін бір айға жетпей президент Джордж Буш кіші жариялаған кеңірек «террорға қарсы соғыстың» бөлігі болды.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы