Университеттер студенттерді ЖИ-ге сенудің орнына оны даулауға үйретуі керек

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ұлыбритания студенттерінің 94%-ы бағаланатын тапсырмаларды орындау үшін генеративті ЖИ қолданады, ал 2025 жылғы ғылыми мақалалардың жартысынан көбінде үлкен тілдік модельдердің лингвистикалық іздері бар. Оксфорд университетінің зерттеушілері университеттер студенттерді ЖИ тұжырымдарын енжар қабылдаудың орнына оларды даулауға үйретуі керек деп санайды. Бұл үндеу ЖИ сыни ойлауды әлсірете ме, әлде интеллектуалды спарринг-серіктес бола ала ма деген пікірталас аясында айтылды.
Негізгі фактілер
- Наурыздағы сауалнама Ұлыбритания студенттерінің 94%-ы бағаланатын тапсырмаларды орындау үшін генеративті ЖИ қолданатынын көрсетті.
- 2025 жылы жарияланған мақалалардың жартысынан көбінде үлкен тілдік модельдердің лингвистикалық іздері бар, ал 2023 жылы бұл көрсеткіш шамамен оннан бір болған.
- Оксфорд университетінің зерттеушісі Марк Шмитт қауіп технологияның өзінде емес, ЖИ-ді енжар қолдануда деп санайды.
- Times Higher Education хабарлауынша, арнайы әзірленген ЖИ агенттері белсенді оқытуды, рефлексивті ойлауды және шынайы қатысуды қолдау үшін жасалған.
ЖИ-дің академиялық ортаға енуі
Ұлыбританияда наурыздағы сауалнама бакалавриат студенттерінің 94%-ы бағаланатын тапсырмаларды орындау үшін генеративті ЖИ қолданатынын көрсетті. Ғылыми әдебиет те осындай өзгерісті көрсетеді: 2025 жылы жарияланған мақалалардың жартысынан көбінде үлкен тілдік модельдердің лингвистикалық іздері бар, ал 2023 жылы бұл көрсеткіш шамамен оннан бір болған. Бұл үрдіс оқытушылар мен зерттеушілерді алаңдатты, олар ЖИ модельдері сыни ойлауды әлсіретіп, ғылыми әдебиетті сапасыз жұмыстармен толтыруы мүмкін деп қауіптенеді.
Белсенді өзара әрекеттесу пайдасына дәлелдер
Оксфорд университетінің зерттеушісі, ЖИ қаржы нарықтарында шешім қабылдауды қалай өзгертетінін зерттейтін Марк Шмитт дүрбелеңге салынушылар қателеседі деп санайды. Шмитт қауіп ЖИ-дің өзінде емес, енжар қолдануда деп есептейді: машинаға дайын жауаптар көзі ретінде қарау, ал оның құндылығы белсенді өзара әрекеттесуде жатыр. Ол үлкен тілдік модельдер алғаш рет сұраныс бойынша ой қозғауға дайын, құзыретті әңгімелесушіге кең қолжетімділік беріп, интеллектуалды ресурстарды қайта бөлетінін атап өтеді. Зерттеушілердің көпшілігі ғылыми идеялар әңгімелесу барысында және оларды нақты тұжырымдаудың бірнеше талпынысында туатынын біледі, енді ғалымдар мұндай интеллектуалды алмасуды ЖИ модельдерімен кез келген уақытта жүргізе алады.
Педагогикалық бағытталған ЖИ агенттері
Times Higher Education хабарлауынша, ЖИ-ді тек өнімділік құралы ретінде қарастырудың орнына, оқытушылар арнайы әзірленген ЖИ агенттері белсенді оқытуды, рефлексивті ойлауды және шынайы қатысуды қалай қолдай алатынын зерттеді. «Алдымен педагогика, содан кейін ЖИ» қағидатын басшылыққа ала отырып, команда бакалавриат студенттеріне арналған педагогикалық бағытталған ЖИ агенттерінің сериясын әзірледі. Агенттер студенттерге дайын жауаптарды енжар берудің орнына, қатысуды, ой қозғауды және зерттеуді ынталандыратындай етіп жобаланды. Дизайн үш қағидатқа сүйенді: белгілі бір мақсатпен жасау, ойлауға арналған жобалау және адамның жетекші рөлін сақтау.