Вашингтон Халилзадтың тәліптермен кездесулерінен 11 қыркүйек қарсаңында алшақтайды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
АҚШ-тың бұрынғы арнайы өкілі Залмай Халилзад 7 қыркүйекте Кабулда «Талибанның» жоғары лауазымды өкілдерімен кездесіп, ірі энергетикалық келісімге қол қою рәсіміне қатысты. Мемлекеттік департамент Халилзадтың АҚШ үкіметінің атынан сөйлемейтінін мәлімдеп, жеке компанияларды Ауғанстанда аса сақтық танытуға шақырды. Бұл сапар 11 қыркүйектегі лаңкестік шабуылдардың 25 жылдығына санаулы күндер қалғанда өтті.
Негізгі фактілер
- Залмай Халилзад, 2018–2021 жылдары АҚШ-тың Ауғанстан бойынша арнайы өкілі, 7 қыркүйекте Кабулда Сауд Арабиясының энергетикалық тобы мен «Талибан» билігі арасындағы келісімге қол қою үшін болды.
- Мемлекеттік департамент Халилзадтың АҚШ үкіметінің қызметкері емес екенін және Америка Құрама Штаттарының атынан сөйлемейтінін мәлімдеді.
- «Талибан» аса қауіпті жаһандық террористік ұйымдар тізімінде қалып отыр, ал АҚШ жеке компанияларды Ауғанстанда аса сақтық танытуға шақырады.
- Халилзад 2020 жылы «Талибанмен» келіссөздер жүргізіп, халықаралық күштердің Ауғанстаннан шығарылу шарттарын айқындаған келісімге қол қойды.
- Халилзад осы жылдың 4 сәуірінде Кабулда американдық азамат Деннис Койлдың «Талибан» түрмесінен босатылуына қатысты.
Кабулға сапар
Залмай Халилзад, 2018–2021 жылдары АҚШ-тың Ауғанстан бойынша арнайы өкілі, 7 қыркүйекте Кабулда Сауд Арабиясының энергетикалық тобы мен «Талибан» билігі арасындағы келісімге қол қою үшін болды. Бұл мәміле Ауғанстанға миллиардтаған доллар инвестиция тартуы мүмкін. Сапар барысында Халилзад «Талибанның» сыртқы істер министрі Амир Хан Муттакимен де кездесті. Халилзад энергетикалық келісім туралы жаңалықтарды жариялап, оны Ауғанстанның бизнеске дайын екендігінің белгісі деп атады.
АҚШ үкіметінің реакциясы
Америка Құрама Штаттары «Талибанды» Ауғанстанның заңды үкіметі ретінде мойындамайды. Мемлекеттік департамент өкілі RFE/RL-ге Халилзадтың АҚШ үкіметінің қызметкері емес екенін және Америка Құрама Штаттарының атынан сөйлемейтінін мәлімдеді. Өкіл «Талибанның» аса қауіпті жаһандық террористік ұйымдар тізімінде қалып отырғанын қосты. Мемлекеттік департамент Ауғанстанда бизнес жүргізуге мүдделі жеке компанияларды аса сақтық танытуға және АҚШ заңнамасын сақтауға шақырды.
Сарапшылардың пікірлері
Мир Абдул Вахид Садат, Ауған заңгерлері қауымдастығының басшысы, американдық үкіметте жоғары лауазымдарда жұмыс істеген адамдар зейнетке шыққаннан кейін де сыртқы саясатқа ықпал ете алатынын айтты. Тарик Фархади, Еуропадағы ауған саяси сарапшысы, Халилзадтың АҚШ-тағы ықпалы мен байланыстары «Талибан» үшін маңызды болуы мүмкін екенін айтты. Фархади Халилзадтың американдық саясатта 40 жылға жуық тәжірибесі бар екенін және үкімет пен Конгрестегі көптеген адамдарды білетінін атап өтті. Фархади Сирия президенті Ахмед аш-Шарааның террорист ретінде қудаланудан Ақ үйде қабылдануға дейінгі өтуін АҚШ саясатының өзгеруінің мысалы ретінде көрсетті.