Тоқаев Қытаймен сауданы 100 млрд долларға жеткізу мақсатын мәлімдеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Синьхуа» агенттігіне берген жазбаша сұхбатында Қытаймен екіжақты сауданы 100 млрд долларға дейін ұлғайту мақсатын мәлімдеді. Ол Қазақстан шикізаттық ынтымақтастық моделінен өнеркәсіптік және технологиялық кооперацияға көшуді көздейтінін атап өтті. Сұхбат Бішкектегі ШЫҰ саммиті аясындағы келіссөздерден кейін жарияланды.
Негізгі фактілер
- Қазақстан Қытаймен өзара сауданы 100 млрд долларға дейін ұлғайтуды көздейді, деп мәлімдеді Тоқаев «Синьхуа» агенттігіне берген жазбаша сұхбатында.
- 2025 жылдың қорытындысы бойынша екіжақты сауда көлемі 50 млрд долларға жақындап, 11%-ға өсті, ал 2026 жылдың алғашқы алты айында 27,2 млрд долларға жетті — бұл өткен жылғыдан төрттен бірге дерлік артық.
- Қытай Қазақстанның сыртқы сауда серіктестері арасында бірінші орында тұр, ал Қытайдан Еуропаға баратын барлық құрлық транзиттік тасымалдың шамамен 85%-ы Қазақстанға тиесілі.
- Достық – Алашанькоу екінші теміржол тармағының құрылысы жоспарланып отыр, ал қосымша 20 млн тонна жүк ағынына есептелген Аягөз – Тачэн желісінің құрылысы жалғасуда.
- «Қазақстан – Қытай» инвестициялық форумы 25 қыркүйекте Алматыда өтеді, және Тоқаев оған қатысуды жоспарлап отырғанын хабарлады.
Сауда және экономикалық мақсаттар
Тоқаев Қазақстан Қытаймен өзара сауданы 100 млрд долларға дейін ұлғайтуды және шикізаттық ынтымақтастық моделінен өнеркәсіптік және технологиялық кооперацияға біртіндеп көшуді көздейтінін мәлімдеді. Оның айтуынша, қазақ-қытай қарым-қатынастары бұрын-соңды болмаған жоғары деңгейде және сауда, инвестиция, энергетика, көлік, ауыл шаруашылығы, цифрландыру, ғылым мен білімді қамтиды. 2025 жылдың қорытындысы бойынша екіжақты сауда көлемі 50 млрд долларға жақындап, 11%-ға өсті, ал 2026 жылдың алғашқы алты айында тауар айналымы 27,2 млрд долларға жетті — бұл өткен жылғыдан төрттен бірге дерлік артық. Қытай Қазақстанның сыртқы сауда серіктестері арасында бірінші орында тұр, және Президент Қазақстан тек сауда көлемінің өсуіне ғана емес, оның құрылымының өзгеруіне де мүдделі екенін атап өтті.
Көлік және инфрақұрылымдық жобалар
Қытайдан Еуропаға баратын барлық құрлық транзиттік тасымалдың шамамен 85%-ы Қазақстанға тиесілі, ал 2025 жылы трансшекаралық теміржол тасымалының көлемі 35 млн тоннадан асты, автомобиль көлігімен шамамен 8 млн тонна жүк тасымалданды. Тоқаевтың айтуынша, жаңа Арал – Каспий магистралі Шығыс – Батыс бағытының өткізу қабілетін екі есе арттырып, Қазақстан аумағы арқылы жүк тасымалдау уақытын бес тәуліктен үш тәулікке дейін қысқартуы тиіс. Сонымен қатар, Достық – Алашанькоу екінші теміржол тармағының құрылысы жоспарланып отыр, ал қосымша 20 млн тонна жүк ағынына есептелген Аягөз – Тачэн желісінің құрылысы жалғасуда.
Цифрлық және жасыл ынтымақтастық
Қазақстанда қытай капиталы бар 9 мыңнан астам компания жұмыс істейді, ал өнеркәсіптік кооперация портфелі 62 млрд доллардан астам инвестициясы бар 260 жобаны қамтиды. Жасыл энергетика саласында жалпы қуаты шамамен 1,5 ГВт болатын 29 бірлескен жоба іске асырылды, тағы 11 жоба іске асыру сатысында. Президент жасанды интеллект, робототехника, ұшқышсыз көлік, цифрлық медицина, «ақылды қалалар», спутниктік технологиялар, электрондық коммерция және деректерді өңдеу орталықтары саласындағы бірлескен жобаларды перспективалы деп атады. Астанада алдағы жылдары дарынды балаларға арналған қазақ-қытай жасанды интеллект мектебін құру жоспарланып отыр.
5 дереккөз
Уақыт · артта қалуы