БҰҰ: әлемдегі мектептерге шабуылдар саны 40%-ға өсіп, рекордтық 8,5 мыңға жетті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
БҰҰ 2024-2025 жылдары білім беру саласына 8,5 мыңнан астам шабуыл тіркеді — бұл бақылау тарихындағы ең жоғары көрсеткіштен 40%-ға артық. Кемінде 10,6 мың оқушы мен мұғалім қаза тапты, жараланды немесе ұрланды. Деректер 9 қыркүйекте атап өтілетін Білім беруді шабуылдардан қорғау халықаралық күніне орай жарияланды.
Негізгі фактілер
- БҰҰ 2024-2025 жылдары білім беру саласына 8,5 мыңнан астам шабуыл тіркеді — бұл алдыңғы кезеңнен 40%-ға артық.
- Осы кезеңде кемінде 10,6 мың оқушы мен мұғалім қаза тапты, жараланды немесе ұрланды.
- Білім беруді шабуылдардан қорғау жөніндегі жаһандық коалицияның дерегінше, мектептерді әскери мақсатта пайдалану ауқымы екі есеге жуық өсті.
- Дағдарыстан зардап шеккен 87 елдегі 258 миллион бала оқудағы елеулі үзілістерге тап болып отыр — бұл бір жарым жыл бұрынғыдан 21 миллионға артық.
- БҰҰ 2025 жылы қарулы қақтығыстар жағдайында балалар құқығының 38 мыңнан астам ауыр бұзылуын растады — бұл 30 жылдық мониторингтегі ең жоғары көрсеткіш.
Шабуылдардың рекордтық деңгейі
Білім беруді шабуылдардан қорғау жөніндегі жаһандық коалиция 2024-2025 жылдары білім беру саласына 8,5 мыңнан астам шабуылды құжаттады. Бұл көрсеткіш алдыңғыдан 40%-ға асып, бақылау тарихындағы ең жоғары мән болып отыр. Осы шабуылдар салдарынан кемінде 10,6 мың оқушы мен мұғалім қаза тапты, жараланды немесе ұрланды. Осы кезеңде мектептерді әскери мақсатта пайдалану ауқымы екі есеге жуық өсті.
БҰҰ басшылығының реакциясы
БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш қарулы қақтығыстардың өсуі аясында білім алу барған сайын қауіпті бола түскенін мәлімдеді. Ол білім беруді адамның негізгі құқықтарының бірі және әрбір бала үшін жақсы болашаққа жолдама деп атады. Гутерриш мемлекеттерді білім алу құқығы мен оқу орындарының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге шақырды. Ол сондай-ақ қақтығыс тараптарын мектептерге шабуылдардың алдын алуға және кінәлілерді жауапкершілікке тартуға үндеді.
Дағдарыстың әсері және қаржыландыру
Дағдарыстан зардап шеккен 87 елдегі 258 миллион бала оқудағы елеулі үзілістерге тап болып отыр — бұл бір жарым жыл бұрынғыдан 21 миллионға артық. Олардың 93 миллионы мүлдем мектепке бармайды. БҰҰ 2025 жылы қарулы қақтығыстар жағдайында балалар құқығының 38 мыңнан астам ауыр бұзылуын растады — бұл 30 жылдық мониторингтегі ең жоғары көрсеткіш. «Білім күте алмайды» қорының директоры Ясмин Шериф мектепке бармайтын қыздар гендерлік зорлық-зомбылыққа, ал ұлдар қарулы топтарға мәжбүрлі түрде тартылу қаупіне жиі ұшырайтынын атап өтті. Қор Hope Starts Here науқанын бастады, оның аясында ең қиын жағдайдағы 10 миллион балаға қауіпсіз әрі сапалы білім беру үшін 600 миллион доллар тарту жоспарланған.