МАГАТЭ: Асад дәуіріндегі Сирия реакторы ядролық қаруға арналған

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
МАГАТЭ Дейр-эз-Зордағы Асад дәуіріндегі ядролық реактордың ядролық қару жасауға жарамды ыдырайтын материал өндіруге бапталғанын хабарлады. Бас директор Рафаэль Гросси материалдың енді агенттік кепілдігінде екенін мәлімдеді. Қорытындылар тамыздағы тексерулерден кейін жасалды, олар нысанның салқындату инфрақұрылымы ядролық реакторға сәйкес келетінін растады.
Негізгі фактілер
- МАГАТЭ бас директоры Рафаэль Гросси Дейр-эз-Зордағы реактордың «ядролық қару жасауға тікелей қолданылуы мүмкін ыдырайтын материал өндіруде өте тиімді» болғанын мәлімдеді.
- МАГАТЭ құпия есепте Дейр-эз-Зорда табылған салқындату инфрақұрылымының ядролық реакторға сәйкес келетінін растады.
- Инспекторлар тамызда Сириядағы бірнеше нысанға барып, Дейр-эз-Зордағы нысанға камералар орнатты.
- 2024 жылы Асадты құлатқан топ құрған Сирия әкімшілігі шілдеде бұрын мәлімделмеген нысан туралы МАГАТЭ-ге хабарлап, инспекторларды тергеуге шақырды.
Реактор конфигурациясы
Дейр-эз-Зордағы ядролық реакторды Солтүстік Корея салған және 2007 жылы Израиль әуе соққыларымен жойылған. Кейін Сирия нысанды жермен-жексен етіп, МАГАТЭ-нің ол туралы сұрақтарына толық жауап бермеген. Тамыздағы сапар кезінде инспекторлар жасырын ядролық материалға жету үшін «қабырғаларды бұзып», «өте қиын әрі тар өткелдерден» өтуге мәжбүр болды. Гросси нысанды «барлық жерде жәшіктер шашылып жатқан» орын деп сипаттады.
Кепілдік және тексеру
Гросси материалдың енді МАГАТЭ кепілдігінде екенін және инспекторлардың нысанға камералар орнатқанын мәлімдеді. МАГАТЭ қазба жұмыстары ілгерілеген сайын нысандағы қызметті бақылауды жалғастырады. Агенттік бұрынғы Сирия билігінің ядролық материалдар, нысандар және қызмет туралы хабарламағанын мәлімдеді. Реактордан бөлек, МАГАТЭ отын өндіру зауытын және ядролық отын, уран сынықтары мен қалдықтарын сақтау қоймасын атап өтті.